Bolalar nutqini rivojlantirishning pedagogik va psixologik asoslar
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17668049Ключевые слова:
bolalar nutqi; nutq rivojlanishi; psixolingvistika; maktabgacha yosh; L.S. Vigotskiy; J. Piaget; J. Bruner; N. Chomsky; ijtimoiy-interaksionizm; universal grammatika; ichki nutq; tafakkur va til munosabatiАннотация
Bolalar nutqining rivojlanishi inson psixikasi va ijtimoiy faoliyatining eng murakkab hamda muhim ko‘rsatkichlaridan
biri sifatida ilmiy adabiyotlarda keng o‘rganilgan. Nutq inson tafakkurining tashqi shakli bo‘lib, shaxsning o‘zini
ifoda etishi, muloqotga kirishishi va bilimlarni o‘zlashtirishi uchun zarur vosita hisoblanadi. Maktabgacha yosh davri ushbu
jarayonning eng intensiv bosqichi bo‘lib, aynan shu davrda bola nutqning barcha funksional jihatlarini egallay boshlaydi.
L.S. Vigotskiy nutq rivojlanishini ijtimoiy muhit bilan uzviy bog‘liq holda talqin etib, tilni fikrni ifodalovchi emas, balki fikrni
shakllantiruvchi vosita sifatida izohlaydi. J. Piaget bola nutqini kognitiv rivojlanish bosqichlari bilan bog‘liq holda tahlil
qiladi. J. Bruner konstruktivistik yondashuvda bolaning tilni faol o‘zlashtirishini ta’kidlaydi. N. Chomsky esa nutq rivojlanishiga
biogenetik yondashuvni taklif etib, inson miyasida tug‘ma “universal grammatika” mavjudligini asoslaydi
Библиографические ссылки
1. Vygotsky, L. S. (1983). Collected Works. Vol. 2: Thought and Language. Moscow: Pedagogika.
2. Piaget, J. (1962). Play, Dreams and Imitation in Childhood. New York: Norton.
3. Bruner, J. (1986). Actual Minds, Possible Worlds. Cambridge: Harvard University Press.
4. Elkonin, D. B. (1971). Psixologiya igry [Psychology of Play]. Moscow: Pedagogika.
5. Bakhtin, M. M. (1981). The Dialogic Imagination: Four Essays. Austin: University of Texas Press.
6. Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.
7. Bettelheim, B. (1976). The Uses of Enchantment: The Meaning and Importance of Fairy Tales. New York: Vintage
Books.
8. Propp, V. (1968). Morphology of the Folktale. Austin: University of Texas Press.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2025 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.