HARBIY XIZMATCHILARDA KASBIY FAOLIYAT DAVOMIDA HISSIY KUYISH (EMOTSIONAL BURN-OUT) SINDROMINING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK PSIXOPROFILAKTIKASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23769331Аннотация
Ushbu maqolada harbiy xizmatchilarda kasbiy faoliyat davomida hissiy kuyish (emotsional burnout) sindromining nazariy asoslari - uning uch komponentli model va ish talablari-resurslari (JD-R) modeli nuqtai nazaridan tahlili - xorij tadqiqotlari misolida yoritilgan. Maqolada boshqaruv bo‘g‘ini (ofitser tarkibi, serjant tarkibi, oddiy xizmatchilar) kesimida hissiy kuyish darajasi K.Maslach va S.Jekson tomonidan ishlab chiqilgan Maslach Burnout Inventory (MBI) metodikasi hamda Kruskal-Uollis H mezoni yordamida empirik o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari ofitser tarkibida hissiy kuyish ko‘rsatkichlarining boshqa guruhlarga nisbatan sezilarli darajada yuqori ekanligini ko‘rsatdi. Tadqiqot yakunida harbiy qismlarda, ayniqsa boshqaruv bo‘g‘ini xodimlari uchun hissiy kuyishning oldini olishga qaratilgan ijtimoiy-psixologik psixoprofilaktika dasturini joriy etish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.Ключевые слова
Hissiy kuyish, emotsional burnout, harbiy xizmatchilar, MBI metodikasi, ish talablari-resurslari modeli, Kruskal-Uollis mezoni, kasbiy stress, psixoprofilaktikaБиблиографические ссылки
1. Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviour. -, 2(2), 99–113.
2. Freudenberger, H. J. (1974). Staff burn-out. Journal of Social Issues. -, 30(1), 159–165.
3. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology. -, 52, 397–422.
4. Cherniss, C. (1980). Staff Burnout: Job Stress in the Human Services. - Beverly Hills: Sage Publications, 1980. - 197 p. Sage Publications.
5. Violanti, J. M., & Paton, D. (1999). (Eds.) Police Trauma: Psychological Aftermath of Civilian Combat. - Springfield: Charles C. Thomas, 1999. - 456 p. Charles C. Thomas.
6. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The Job Demands-Resources model: state of the art. Journal of Managerial Psychology. -, 22(3), 309–328.
7. Караяни, А. Г., & Сыромятников, И. В. (2006). Прикладная военная психология. - СПб.: Питер, 2006. - 288 с. Питер.
8. Kruskal, W. H., & Wallis, W. A. (1952). Use of Ranks in One-Criterion Variance Analysis. Journal of the American Statistical Association. -, 47(260), 583–621.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование