SOG‘LOM TURMUSH TARZIDAGI QIZLARNING JISMONIY TAYYORGARLIGINI TAKOMILLASHTIRISHDA HARAKATLI O‘YINLARDAN FOYDALANISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23835447Аннотация
Maqolada sog‘lom turmush tarziga yo‘naltirilgan jismoniy tarbiya darslari sharoitida 7–10 yoshli qiz bolalarning jismoniy tayyorgarligini harakatli o‘yinlar vositasida takomillashtirish mexanizmlari o‘rganiladi. Jismoniy tayyorgarlik tezkorlik, chaqqonlik, koordinatsiya, muvozanat, kuch imkoniyatlari va umumiy chidamlilikning yoshga mos birligi sifatida talqin etiladi. Xalqaro tajriba, amaldagi milliy qonunchilik va o‘yinli intervension tadqiqotlar qiyosiy tahlil qilinib, diagnostika, maqsadli o‘yin tanlash, yuklamani me’yorlash, faol ijro va qayta aloqa bosqichlarini birlashtiruvchi mualliflik metodik modeli taklif etiladi. Harakatli o‘yinlarni jismoniy sifatlar bilan moslashtirish matritsasi, sakkiz haftalik amaliy mikrotsikl, pedagogik kuzatuv hamda o‘lchash protokoli ishlab chiqildi. Asosiy natijalar nazariy-metodik xarakterga ega; model samaradorligini mahalliy tajriba-sinovda tasdiqlash zarurati asoslanadi.Ключевые слова
jismoniy tarbiya, qiz bolalar, sog‘lom turmush tarzi, jismoniy tayyorgarlik, harakatli o‘yin, tezkorlik, chaqqonlik, koordinatsiya, muvozanat, chidamlilik, o‘yin texnologiyasi, differensial yondashuv, yuklamani me’yorlash, pedagogik monitoringБиблиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi Qonuni. 2026-yil 24-mart, O‘RQ–1123-son, 41-modda. URL: https://lex.uz/uz/docs/-8093787 (murojaat sanasi: 30.10.2026).
2. World Health Organization. WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: WHO, 2020. ISBN 978-92-4-001512-8. URL: https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (murojaat sanasi: 30.10.2026).
3. UNESCO. Quality Physical Education: Guidelines for Policy-Makers. Paris: UNESCO, 2015. URL: https://en.unesco. org/inclusivepolicylab/system/files/teams/document/2017/8/231101E_0_0_0_0_0.pdf (murojaat sanasi: 30.10.2026).
4. Onarici Gungor E., Yaliz Solmaz D., Guven G., Gurol B. A 12-week afterschool game-based physical activity program improves physical fitness of 9–10-year-old children: a randomized controlled study. (2025). Scientific Reports, 15, 41598–025. https://doi.org/10.1038/s41598-025-31429-9
5. van Rossum, T., Miller, A., Rudd, J., et al. (2025). The MOGBA randomized controlled trial: Evaluation of a complex movement skill intervention for 8–12 year old children in primary school Physical Education. PLOS ONE, 20(7). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0327136
6. Petrušič, T., & Novak, D. (2024). A 16-week school-based intervention improves physical fitness in Slovenian children: a randomized controlled trial. Frontiers in Physiology, 15. https://doi.org/10.3389/fphys.2024.1311046
7. Breed, R., Kay, A., Spittle, M., & Orth, D. (2024). The Effect of Pedagogical Approach on Physical Activity of Girls During Physical Education. Research Quarterly for Exercise and Sport, 95(4), 824–833. https://doi.org/10.1080/02701367.2024.2329165
8. Guijarro-Romero, S., Mayorga-Vega, D., Casado-Robles, C., & Viciana, J. (2025). Effect of a gamified-based intermittent teaching unit in Physical Education on schoolchildren’s accelerometer-measured weekly physical activity: A cluster-randomized controlled trial. School-Fit study. Revista de Psicodidáctica, 30(1). https://doi.org/10.1016/j
9. Yıkılgan, A., Akkuş, E., & Alaeddinoğlu, V. (2026). Geleneksel Çocuk Oyunlarının 10–12 Yaş Arası Kız Öğrencilerin Biyomotor Becerileri Üzerine Etkisi. Anatolia Sport Research.
10. Dehqonova, O. K., Hamdamov, B. I., Ubaydullaev, S., & Ahmedov, E. R. (2024). Teaching Primary School Children’s Through Uzbek Folk Traditional Games for Improving Their Gross Motor Skills. International Journal of Elementary Education, 13(3), 62–77. https://doi.org/10.11648/j.ijeedu.20241303.13
11. Sun, S., & Chen, C. (2024). The Effect of Sports Game Intervention on Children’s Fundamental Motor Skills: A Systematic Review and Meta-Analysis. Children, 11(2). https://doi.org/10.3390/children11020254
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
