Talabalarda analitik tafakkurni rivojlantirishning pedagogik asoslari va innovatsion ta’lim texnologiyalari orqali takomillashtirish yo‘llari

Авторы

  • Gulbanbegim Jamolova Автор
  • Ma’ruf Meliyev Автор
  • Elmera Muhammadiyeva Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17723191

Ключевые слова:

analitik fikrlash, so‘rovga asoslangan ta’lim, muammoli ta’lim, metakognitsiya, kognitiv rivojlanish, ta’limda texnologiya, tanqidiy fikrlash, reflektiv ta’lim, kognitiv moslashuvchanlik, raqamli ta’lim vositalari

Аннотация

Mazkur maqola talabalarda analitik fikrlashni rivojlantirishning zamonaviy ta’limdagi o‘rni va ahamiyatini
yoritadi. Piaget, Vygotskiy va Dyui nazariyalariga tayanilgan holda so‘rovga asoslangan ta’lim, Sokratik suhbat, muammoli
ta’lim hamda metakognitiv strategiyalarning talabalarning tanqidiy tahlil va muammolarni hal etish qobiliyatini oshirishdagi
roli tahlil qilinadi. Shuningdek, raqamli texnologiyalar va interfaol o‘quv muhitlarining analitik fikrlashni qo‘llab-quvvatlashdagi
samaradorligi yoritiladi. Tadqiqot natijalari ushbu pedagogik yondashuvlarning kognitiv moslashuvchanlikni
rivojlantirishdagi ahamiyatini tasdiqlaydi. Maqola o‘qituvchilar uchun analitik fikrlovchi, mustaqil va umrbod ta’limga tayyor
shaxslarni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodik yo‘nalishlarni tavsiya etadi.

Биографии авторов

  • Gulbanbegim Jamolova

    Iqtisodiyot va Pedagogika universiteti,
    Pedagogika va o‘qitish metodikasi kafedrasi dotsenti

  • Ma’ruf Meliyev

    Iqtisodiyot va Pedagogika universiteti,
    Pedagogika va o‘qitish metodikasi kafedrasi assistenti

  • Elmera Muhammadiyeva

    Iqtisodiyot va Pedagogika universiteti,
    pedagogika yo‘nalishi 2-kurs magistranti

Библиографические ссылки

1. Jamolova G.M. Professional ta’lim muassasalarida o‘quvchilarga informatika fanini o‘qitishning metodik modeli. Educational

Research in Universal Sciences, 1(2), 102–109. 2022.

2. Jamolova G.M. Pedagogik tajriba-sinov ishlarini tashkil etish va o‘tkazish metodikasi. International Scientific and Practical

Conference on Algorithms and Current. 2023.

3. Jamolova G.M. Talabalarda milliy identiklikni rivojlantirishning pedagogik mexanizmini takomillashtirish. News of the

NUUz, 1(1.10), 77–79. 2024.

4. Barrows, H. S. & Tamblyn, R. M. (1980). Muammoli ta’lim: tibbiy ta’limga yondashuv. Springer. [p. 45]

5. Bruner, J. S. (1961). Ta’lim jarayoni. Garvard universiteti matbuoti. [p. 78]

6. Chen, X., Smit, J. & Li, M. (2021). AIga asoslangan repetitorlik tizimlari va ularning analitik fikrlashga ta’siri. Ta’lim

texnologiyasi tadqiqot jurnali, 34(2), 210–228. [p. 219]

7. Dyui, J. (1933). Biz qanday fikrdamiz: reflektiv fikrlashning ta’lim jarayoniga aloqadorligini qayta tiklash. DC Heath. [p. 112]

8. Fischer, F., Kollar, I., Stegmann, K. & Wecker, C. (2018). Sinfda muammoni yechish va metakognitiv ko‘nikmalarni

rivojlantirish. Pedagogik psixologiya jurnali, 110(3), 395–410. [p. 402]

9. Flavell, J. H. (1979). Metakognitsiya va kognitiv monitoring: kognitiv rivojlanishning yangi yo‘nalishi. Amerikalik psixolog,

34(10), 906–911. [p. 908]

10. Jonassen, D. H. (1999). Kompyuterlar maktablar uchun aqliy vosita sifatida: tanqidiy fikrlashni jalb qilish. Prentice Hall.

[p. 132]

11. Kuhn, D. & Crowell, A. (2011). Ta’lim orqali bahslashish ko‘nikmalarini rivojlantirish. Kognitiv rivojlanish jurnali, 12(1),

121–140. [p. 127]

12. OECD. (2020). Bir qarashda ta’lim: kelajak avlodlar uchun analitik fikrlashni rivojlantirish. OECD nashriyoti. [p. 89]

13. Pol, R. & Elder, L. (2006). Sokratik savol berish san’ati: tanqidiy fikrlash uchun asos. [p. 66]

14. Perkins, D. N. & Grotzer, T. A. (1997). Intellektni o‘rgatish: ishlash kontseptsiyasi. Pedagogik psixolog, 32(3), 191–205.

[p. 198]

15. Piaget, J. (1952). Bolalarda aqlning kelib chiqishi. Norton. [p. 156]

16. Vygotskiy, L. S. (1978). Jamiyatdagi aql: oliy psixologik jarayonlarning rivojlanishi. Garvard universiteti matbuoti. [p. 221]

Опубликован

2025-11-04

Как цитировать

Talabalarda analitik tafakkurni rivojlantirishning pedagogik asoslari va innovatsion ta’lim texnologiyalari orqali takomillashtirish yo‘llari. (2025). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 3(11). https://doi.org/10.5281/zenodo.17723191