Autistik spektr buzilishi: DSM-5 va ICD-11 tasniflari, tadqiqotlar va jamiyatdagi ahamiyati

Авторы

  • Maxfirat Tuxtayeva Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18028686

Ключевые слова:

autizm, autistik spektr buzilishi, DSM-5, ICD-11, rivojlanish buzilishlari, neyrodiversitet

Аннотация

Ushbu maqolada autistik spektr buzilishining (ASB) zamonaviy diagnostik tizimlar – DSM-5 va ICD-11
dagi ta’riflari, klinik mezonlari hamda tasnifdagi farqlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ASBning xavf omillari, epidemiologik
statistikasi, ijtimoiy-iqtisodiy ta’siri hamda so‘nggi ilmiy tadqiqotlar sharhi yoritiladi. Tadqiqot natijalari asosida ASBga
yondashuvning
global standartlashuvi va neyrodiversitet konsepsiyasidagi zamonaviy o‘zgarishlar ilmiy jihatdan asoslab
beriladi.

Биография автора

  • Maxfirat Tuxtayeva

    O‘zMPU tayanch doktoranti

Библиографические ссылки

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). APA Publishing.

2. Buescher, A. V., Cidav, Z., Knapp, M., & Mandell, D. S. (2014). Costs of autism spectrum disorders in the United

Kingdom and the United States. JAMA Pediatrics, 168(8), 721–728.

3. Kozuki, N., McGarvey, S., & Stevens, G. A. (2020). Prenatal risk factors and autism. The Lancet Psychiatry, 7(4).

4. Lord, C., Brugha, T., Charman, T., et al. (2020). Autism spectrum disorder. Nature Reviews Disease Primers, 6(1).

5. Maenner, M. J., et al. (2023). Prevalence of autism spectrum disorder among children aged 8 years. MMWR Surveillance

Summaries, CDC.

6. Rutter, M., Le Couteur, A., & Lord, C. (2003). Autism Diagnostic Interview–Revised. Western Psychological Services.

7. Sandin, S., et al. (2017). The heritability of autism spectrum disorder. JAMA, 318(12), 1182–1184.

8. Satterstrom, F. K., et al. (2020). Large-scale exome sequencing study implicates developmental genetic pathways in

autism. Cell, 180(3), 568–584.

9. Singer, J. (2016). Neurodiversity: The Birth of an Idea.

10. Uddin, L. Q. (2015). Salience network dysfunction in autism. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 47, 1–3.

11. World Health Organization. (2022). International Classification of Diseases 11th Revision (ICD-11).

Опубликован

2025-12-02

Как цитировать

Autistik spektr buzilishi: DSM-5 va ICD-11 tasniflari, tadqiqotlar va jamiyatdagi ahamiyati. (2025). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 3(12). https://doi.org/10.5281/zenodo.18028686