Inklyuziv sinf muhitida zaif eshituvchi bolalar bilan musiqa mashg‘ulotlarini tashkil etishning nazariy yondashuvlari

Авторы

  • Qizlarxon Isomova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18419006

Ключевые слова:

inklyuziv ta’lim, zaif eshituvchi bolalar, musiqa ta’limi, multimodal yondashuv, musiqiy idrok, ritm va harakat, emotsional rivojlanish.

Аннотация

Mazkur maqolada inklyuziv sinf muhitida zaif eshituvchi bolalar bilan musiqa mashg‘ulotlarini tashkil etishning
nazariy yondashuvlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda inklyuziv ta’lim, surdopedagogika va musiqa pedagogikasiga oid
xorijiy, postsovet hamda milliy ilmiy manbalar asosida musiqa ta’limining rivojlantiruvchi, kompensator va ijtimoiylashtiruvchi
imkoniyatlari yoritilgan. Adabiyotlar tahlili zaif eshituvchi bolalar ta’limida multimodal yondashuvlar, ritm va harakat
integratsiyasi hamda emotsional-ijtimoiy rivojlanishni ta’minlovchi pedagogik mexanizmlarning muhimligini ko‘rsatdi.
Maqolada mavjud ilmiy ishlardagi yondashuvlar taqqoslanib, inklyuziv sinf sharoitida musiqa mashg‘ulotlarini tashkil
etishning nazariy asoslari umumlashtirildi. Tadqiqot natijalari musiqa ta’limini inklyuziv pedagogika talablari asosida takomillashtirish,
shuningdek, kelgusida metodik modellar va baholash mezonlarini ishlab chiqish uchun ilmiy asos bo‘lib
xizmat qiladi.

Биография автора

  • Qizlarxon Isomova

    Namangan shahri,13-sonli umumta’lim maktabi

Библиографические ссылки

1. O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. – Toshkent, 2020.

2. UNICEF. O‘zbekistonda bolalar va o‘smirlar holati tahlili (Situation Analysis, SitAn). – Toshkent, 2022.

3. Ainscow, M. Understanding the Development of Inclusive Schools. London: Falmer Press, 1999.

4. Ainscow, M. Developing inclusive education systems: what are the levers for change? Journal of Educational Change,

2005, Vol. 6, No. 2, pp. 109–124.

5. Ainscow, M., Booth, T., Dyson, A. Improving Schools, Developing Inclusion. London: Routledge, 2006.

6. Ainscow, M. Inclusion and equity in education: Making sense of global challenges. Prospects, 2020, Vol. 49, pp.

123–134.

7. Ainscow, M., Messiou, K. Engaging with the views of students to promote inclusion in education. Journal of Educational

Change, 2018, Vol. 19, pp. 1–17.

8. Messiou, K. Responding to Diversity by Engaging with Students’ Voices. London: Routledge, 2012.

9. Vygotsky, L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University

Press, 1978.

10. Vygotsky, L. S. Foundations of Defectology. New York: Plenum Press, 1993.

11. Luria, A. R. Higher Cortical Functions in Man. New York: Basic Books, 1980.

12. Luria, A. R. The Working Brain: An Introduction to Neuropsychology. London: Penguin Books, 1973.

13. Booth, T., Ainscow, M. Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in Schools. Bristol: Centre for Studies

on Inclusive Education, 2002.

14. Booth, T., Ainscow, M. Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in Schools (3rd ed.). Bristol: CSIE,

2011.

15. OECD. Students with Disabilities, Learning Difficulties and Disadvantages: Statistics and Indicators. Paris: OECD

Publishing, 2006.

16. Jaques-Dalcroze, É. Rhythm, Music and Education. London: Dalcroze Society, 1921.

17. Orff, C., Keetman, G. Orff-Schulwerk: Music for Children. New York: Schott Music, 1977.

18. Kodály, Z. Selected Writings. London: Boosey & Hawkes, 1974.

19. Боскис Р. М. Глухие и слабослышащие дети. – М.: Педагогика, 1988. – 256 с.

20. Лубовский В. И. Специальная психология. – М.: Академия, 2003. – 384 с.

21. Волкова К. А., Казанская В. Л., Денисова О. А. Методика обучения глухих детей произношению. – М.:

Просвещение, 2002. – 192 с.

22. Головчиц Л. А., Шматко Н. Д. Дошкольная сурдопедагогика. – М.: Владос, 2005. – 240 с.

23. Зыков С. А. Проблемы сурдопедагогики. – М.: Педагогика, 1997. – 312 с.

24. Қодирова Ф. У. Inklyuziv ta’lim: nazariya va metodika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. – 220 b.

25. Qobilova E. Musiqa darslarida eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalarning musiqiy idrokini rivojlantirish. Pedagogik ta’lim

jurnali, 2022, № 4, 45–50-b.

26. Maxsus pedagogika bo‘yicha o‘quv-uslubiy qo‘llanma (surdopedagogika bo‘limi). – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi

Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, 2021. – 180 b.

Опубликован

2026-01-20

Как цитировать

Inklyuziv sinf muhitida zaif eshituvchi bolalar bilan musiqa mashg‘ulotlarini tashkil etishning nazariy yondashuvlari. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18419006