Qadimgi Naxshabning diniy me’morchiligi: Yerqo‘rg‘on ibodatxonasi misolida

Авторы

  • Marjon Eshmurodova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18454603

Ключевые слова:

Yerqo‘rg‘on, Naxshab, diniy me’morchilik, sakral makon, ibodatxona, Sug‘d, arxeologiya

Аннотация

Ushbu maqolada Qashqadaryo vohasining tarixiy-madaniy taraqqiyotida alohida o‘rin tutgan Yerqo‘rg‘on
shahristonining diniy me’moriy majmuasi, uning shakllanish bosqichlari, ritual-marosimiy vazifalari, makon topografiyasi
va sakral geografiya tamoyillari ilmiy manbalar hamda arxeologik ma’lumotlar asosida tahlil qilinadi. Qadimgi Naxshab
vohasining diniy hayotida ibodatxonalar nafaqat marosim markazi sifatida, balki jamiyatning ideologik va mafkuraviy
boshqaruv tizimi shakllanishida ham muhim rol o‘ynagan. Yerqo‘rg‘on ibodatxonasining paxsali devorlari, altar tizimi,
tashqi ritual maydonlari, ruhoniylar faoliyati bilan bog‘liq me’moriy elementlar, shuningdek, marosimlarning jamiyatning
ijtimoiy tuzilmasiga ko‘rsatgan ta’siri tarixiy jarayonlar bilan uzviy bog‘liq holda yoritiladi. Tadqiqotda me’morchilikning
kosmologik tamoyillarga asoslanishi, altar joylashuvining sharqqa yo‘nalishi, ibodatxona makonining simmetrik bo‘linishi
hamda ritual yo‘laklarning diniy-ma’naviy mazmundagi ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, Yerqo‘rg‘on ibodatxonasining
mintaqaning sakral geografik tizimidagi markaziy o‘rni, qadimgi Naxshab jamiyatining diniy identiteti va madaniy
xotirasi shakllanishidagi roli keng tahlil qilinadi. Maqolada arxeologik dalillarning tarixiy manbalardagi ma’lumotlar bilan
o‘zaro uyg‘unligi asosida diniy me’morchilikning ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlar bilan bog‘liqligi ilmiy jihatdan asoslanadi.

Биография автора

  • Marjon Eshmurodova

    Qarshi davlat universiteti Tarix fakulteti 2-bosqich magistranti

Библиографические ссылки

1. Буряков Ю.Ф. Южный Согд: археология и культура. – Ташкент: Фан, 1985.

2. Пугаченкова Г.А. Зодчество Средней Азии. – Москва: Наука, 1960.

3. Исомиддинов М.Х. Археологические исследования в Нахшабе. – Ташкент: Фан, 1978.

4. Исомиддинов М.Х. Древний Нахшаб: культовые комплексы. – Ташкент: Фан, 1982.

5. Сулейманов Р.Х. Древний Нахшаб. Проблемы цивилизации. – Ташкент: Фан, 2007.

6. Литвинский Б.А. Культовые сооружения древнего Востока. – Москва: Наука, 1972.

7. Материалы по истории материальной культуры Узбекистана (ИМКУ). – Вып. 28. – Ташкент: Фан, 1990.

8. Материалы по истории материальной культуры Узбекистана (ИМКУ). – Вып. 32. – Ташкент: Фан, 1994.

9. Материалы по истории материальной культуры Узбекистана (ИМКУ). – Вып. 34. – Ташкент: Фан, 1998.

10. Раимкулов А.А. Культовые архитектурные комплексы Кашкадарьи. – Стамбул, 2020.

11. Раджабова Н. Нахшаб vohasining madaniy merosi. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2015.

12. Гюль Т.И. Культовые сооружения раннего Средневековья Средней Азии. – Анкара, 2022.

13. Кабанов С.К. Нахшаб на рубеже древности и средневековья (III–VII вв.). – Москва: Вост. лит., 1999.

14. Ravshanov P. Qarshi tarixi va madaniyati. – Qarshi, 2018.

Опубликован

2026-01-20

Как цитировать

Qadimgi Naxshabning diniy me’morchiligi: Yerqo‘rg‘on ibodatxonasi misolida. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.18454603