Boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlarni steam asosida o‘qitishning interfaol metodlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18847899Ключевые слова:
STEAM ta’limi, interfaol metodlar, tabiiy fanlar, boshlang‘ich ta’lim, loyihalash faoliyati, fanlararo integratsiya, amaliy ko‘nikmalar, ta’lim samaradorligiАннотация
Mazkur maqolaning maqsadi boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlarni STEAM (Science, Technology, Engineering,
Arts, Mathematics) dasturi asosida o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanish imkoniyatlarini aniqlashdan
iborat. Tadqiqot jarayonida muammoli ta’lim, loyihalash faoliyati, tajriba-amaliy mashg‘ulotlar hamda guruhli hamkorlik kabi
interfaol metodlarning tabiiy fanlar mazmuni bilan integratsiyasi o‘rganildi. Tadqiqot metodologiyasi pedagogik kuzatuv,
dars jarayonini tahlil qilish va o‘quvchilarning amaliy hamda ijodiy faoliyatini baholash usullariga asoslandi. Olingan natijalar
STEAM yondashuviga asoslangan interfaol metodlar o‘quvchilarning fanlarga bo‘lgan qiziqishini oshirishi, ularning
tanqidiy fikrlash, muammolarni hal etish va ijodiy yondashuv ko‘nikmalarini sezilarli darajada rivojlantirishini ko‘rsatdi.
Shuningdek, mazkur metodlar o‘quvchilarning amaliy tajriba orttirishi va bilimlarni real hayot bilan bog‘lash kompetensiyasiga
ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Tadqiqot xulosalari boshlang‘ich sinf tabiiy fan darslarini tashkil etishda STEAM
asosidagi interfaol metodlardan tizimli foydalanish ta’lim samaradorligini oshirishini tasdiqlaydi hamda o‘qituvchilar uchun
amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi “Xalq ta’limi boshqaruv tizimini takomillashtirish
bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-5538-son Farmoni. – Toshkent, 2018.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi “Xalq ta’limi tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini
joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-3931-son qarori. – Toshkent, 2018.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Boshlang‘ich ta’lim davlat ta’lim standarti. – Toshkent, 2021.
4. Tabiiy fanlar dasturi (1–4-sinflar uchun). – Toshkent: Respublika ta’lim markazi, 2022.
5. Abduqodirova G. T. Boshlang‘ich sinflarda STEAM ta’limini tashkil etish metodikasi // Boshlang‘ich ta’lim. – 2023. –
№2. – B. 18–23.
6. Qalandarova I. H. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tabiiy fanlarni o‘qitish metodikasi: monografiya. – Toshkent: Fan,
2022. – 180 b.
7. Mirzoyeva N. A. Boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlarni o‘qitishda innovatsion yondashuvlar // Pedagogik ta’lim. – 2023.
– №4. – B. 35–40.
8. Musayeva D. Sh. Boshlang‘ich ta’limda STEAM texnologiyasidan foydalanishning pedagogik ahamiyati // Ta’lim va
innovatsiya. – 2022. – №3. – B. 52–57.
9. Raximov B. S. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar va ularning ta’lim samaradorligiga ta’siri. – Toshkent: O‘qituvchi,
2021. – 192 b.
10. Yakubova D. M. Boshlang‘ich sinflarda fanlararo integratsiya asosida STEAM loyihalarini tashkil etish // Uzluksiz ta’lim.
– 2023. – №1. – B. 28–33.
11. Yusupova M. T. Tabiiy fanlarni o‘qitishda interfaol metodlarning o‘rni // Maktab va hayot. – 2022. – №5. – B. 24–29.
12. Sherman M., Bybee R. STEM Education: A Review of the Literature // Journal of STEM Education. – 2020. – Vol. 21,
№2. – P. 45–52.
13. Tursunov I. N. STEAM ta’limi: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Innovatsiya, 2023. – 156 b.
14. Karimova D. A. Boshlang‘ich ta’limda fanlararo integratsiya // Pedagogik mahorat. – 2022. – №6. – B. 41–46.
15. Boboyeva D. R. STEAM texnologiyalari asosida darslarni tashkil etish. – Toshkent: Ilm-ziyo, 2023. – 128 b.
16. Sobirova G. A. Tabiiy fanlarni o‘qitishda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Navro‘z, 2022. – 184 b.
17. Xujakulov A. R. Boshlang‘ich sinflarda STEAM loyihalarini amalga oshirish metodikasi // Ta’lim va taraqqiyot. – 2024.
– №1. – B. 33–39.
18. Toshpo‘latova M. X. Boshlang‘ich ta’limda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish // Pedagogik tadqiqotlar. – 2023. – №3.
– B. 27–32.
19. Jo‘rayev R. X. Interfaol metodlar: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Akademiya, 2022. – 210 b.
20. Xalilova N. I. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2023. –
146 b.
21. Sherman M., Bybee R. STEM Education: A Review of the Literature // Journal of STEM Education. – 2020. – Vol. 21,
№2. – P. 45–52.
22. Bybee R. The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. – Arlington, VA: NSTA Press, 2013. – 116 p.
23. Gonzales H. B., Kuenzi J. J. Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) Education: A Primer. –
Washington, DC: Congressional Research Service, 2012. – 38 p.
24. Morrison J. Attributes of STEM Education: The Student, the School, the Classroom. – Baltimore, MD: Teaching Institute
for Excellence in STEM, 2006. – 25 p.
25. Sanders M. STEM, STEM Education, STEMmania // The Technology Teacher. – 2009. – Vol. 68, №4. – P. 20–26.
26. Yakubova D. M. Boshlang‘ich sinflarda fanlararo integratsiya asosida STEAM loyihalarini tashkil etish // Uzluksiz ta’lim.
– 2023. – №1. – B. 28–33.
27. Abduqodirova G. T. Boshlang‘ich sinflarda STEAM ta’limini tashkil etish metodikasi // Boshlang‘ich ta’lim. – 2023. –
№2. – B. 18–23.
28. Raximov B. S. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar va ularning ta’lim samaradorligiga ta’siri. – Toshkent: O‘qituvchi,
2021. – 192 b.
29. Xalilova N. I. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2023. –
146 b.
30. Musayeva D. Sh. Boshlang‘ich ta’limda STEAM texnologiyasidan foydalanishning pedagogik ahamiyati // Ta’lim va
innovatsiya. – 2022. – №3. – B. 52–57.
31. Qalandarova I. H. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tabiiy fanlarni o‘qitish metodikasi: monografiya. – Toshkent: Fan,
2022. – 180 b.
32. Tursunov I. N. STEAM ta’limi: nazariya va amaliyot. – Toshkent: Innovatsiya, 2023. – 156 b.
33. Mirzoyeva N. A. Boshlang‘ich sinflarda tabiiy fanlarni o‘qitishda innovatsion yondashuvlar // Pedagogik ta’lim. – 2023.
– №4. – B. 35–40.
34. Xujakulov A. R. Boshlang‘ich sinflarda STEAM loyihalarini amalga oshirish metodikasi // Ta’lim va taraqqiyot. – 2024.
– №1. – B. 33–39.
35. Boboyeva D. R. STEAM texnologiyalari asosida darslarni tashkil etish. – Toshkent: Ilm-ziyo, 2023. – 128 b.
36. Sobirova G. A. Tabiiy fanlarni o‘qitishda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Navro‘z, 2022. – 184 b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
