Yengil atletika mashg‘ulotlari tizimida sportchilarning psixologik tayyorgarligini shakllantirish va rivojlantirishning ilmiy-pedagogik asoslari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19449706Ключевые слова:
yengil atletika, sportchi shaxsi, psixologik tayyorgarlik, emotsional barqarorlik, irodaviy sifatlar, sport motivatsiyasi, diqqatni boshqarish, start oldi holati, musobaqa faoliyati, ilmiy-pedagogik yondashuv.Аннотация
Yengil atletika mashg‘ulotlari tizimida sportchilarning psixologik tayyorgarligini shakllantirish va rivojlantirishning
ilmiy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Sportchining yuqori natijaga erishishida nafaqat jismoniy, texnik va taktik
tayyorgarlik, balki ruhiy barqarorlik, irodaviy sifatlar, emotsional boshqaruv ko‘nikmalari hamda musobaqa sharoitiga
psixologik moslashuv muhim omil sifatida asoslab beriladi. Yengil atletika turlariga xos psixologik yuklamalar, start oldi
hayajoni, ichki motivatsiya, diqqatni jamlash, o‘ziga ishonchni rivojlantirish va stressli vaziyatlarda optimal holatni saqlab
qolish masalalari pedagogik nuqtai nazardan yoritiladi. Shuningdek, sportchilar bilan ishlashda individual yondashuv,
psixodiagnostik monitoring, murabbiy va sportchi o‘rtasidagi kommunikativ muhit, refleksiya hamda o‘z-o‘zini boshqarish
mexanizmlarining ahamiyati ochib beriladi. Psixologik tayyorgarlikni mashg‘ulot jarayoniga izchil integratsiya qilish
sport natijadorligini oshirish, sportchining shaxsiy kamolotini ta’minlash va musobaqa faoliyatida barqarorlikni mustahkamlashga
xizmat qilishi xulosalanadi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2022). “Yangi O‘zbekistonning 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan taraqqiyot
strategiyasi to‘g‘risida” Farmoni. Toshkent.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2019). “Maktab yoshidagi bolalarda jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish chora-
tadbirlari to‘g‘risida” Qarori. Toshkent.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2021). “O‘zbekiston Respublikasida sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va
sportni rivojlantirish bo‘yicha kompleks dastur to‘g‘risida” Farmoni. Toshkent.
4. Raximovich, R. U., & Farxodjon o‘g‘li, A. Y. (2024). Yengil atletika sport turida oziq-ovqat rejimi va uning ilmiy tahlili.
Models And Methods For Increasing The Efficiency Of Innovative Research, 4(40), 22–25.
5. Турсунов, Х. (2025). Роль активного замаха рук, головы и туловища снизу-вверх в обеспечении высоты
вертикального прыжка с места у волейболистов. Мугаллим, 1(1), 544–548.
6. Tajibaev, S., Allamuratov, S., Erhan, B., Ismoilov, T., Tursunov, K., & Kuchkarov, F. (2024). Methodology of Assessment
of Athletes’ Jumping Skills Using Electronic Equipment.
7. Турсунов, Х. (2024). Роль активного замаха рук, головы и туловища снизу-вверх в обеспечении высоты
вертикального прыжка с места у волейболистов. Sport ilm-fanining dolzarb muammolari, 1(2), 61–64.
8. Турсунов, Х. (2024). Талабалар спортида муаммолар ва назарий-услубий таҳлил қилиш. Вестник физической
культуры и спорта, 1(6), 19–27.
9. Турсунов, Х. О. (2023). Волейбол амалиётида сакраш сифатларини тарбиялаш тажрибаси ва сакраш техникасига
ўргатиш бўйича ишлаб чиқилган блок-андозалардан фойдаланиш афзаллиги. Fan-Sportga, (3), 25–28.
10. Tursunov, X. (2022). Socio-personal orientation of the organizational and pedagogical mechanism for managing the
development of student sports in Uzbekistan. Sport Science, 2(1), 141–145.
11. Турсунов, Х. О. (2022). Талабалар спортини ривожлантиришни бошқариш муаммоларини назарий ва услубий
таҳлил қилиш. Fan-Sportga, (2), 64–67.
12. Турсунов, Х. О. (2022). Талабалар спортини ривожлантиришни бошқариш: муаммо ва ечим. Fan-Sportga, (5),
62–64.
13. УЗБЕКИСТАН, С. О. Р. (2022). Каракалпакский государственный университет кафедра педагогики и психологии
З. Ю. Турумбетова.
14. Turumbetova, Z. (2021). Integrative approach to the system of higher education of foreign countries, economically
developed in the Republic of Uzbekistan. Genius Journals Publishing Group, 1(1), 82–87.
15. Йигиталиев, А. (2024). Физическая подготовка в спортивной школе по лёгкой атлетике. Академические
исследования в современной науке, 3(23), 193–196.
16. Ugli, Y. A. F. (2022). Conditions Of Use Of Innovative Educational Technologies In Professional Training Of Future
Specialists In The Field Of Physical Education. In Online-Conferences Platform (pp. 89–91).
17. Yigitaliyev, A. F., & Rasulova, R. A. (2024). Yoshlarni sog‘lom voyaga yetishlarini ta’minlash masalasi xalq og‘zaki ijodida.
So‘ngi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi, 7(6), 49–51.
18. Yigitaliyev, A. F. O‘. G‘. L. (2023). Qisqa masofaga yuguruvchi sportchilarni mashg‘ulotlarini tashkil qilish usullari. Oriental
Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, 3(12), 277–280.
19. Radjapov, U., & Abubakir, Y. (2024). O‘quvchilarda sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda umumrivojlantiruvchi
mashqlar va ularni o‘tkazish. Международный журнал теории новейших научных исследований, 2(9), 131–135.
20. Radjapov, U., & Yigitaliyev, A. (2025). Food Practices In Athletics: A Scientific Analysis. Вестник магистратуры, 28.
21. Farxodjon o‘g‘li, Y. A. Qisqa masofaga yuguruvchi sportchilarni mashg‘ulotlarini tashkil qilish usullari.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
