Bosh miya o‘smasi bo‘lgan maktab o‘quvchilariga zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanib darslarni tashkil etish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19513678Ключевые слова:
inklyuziv ta’lim, pedagogik texnologiyalar, bosh miya o‘smasi, individual yondashuv, differensial ta’lim, sog‘liqni saqlovchi texnologiyalar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, maxsus ta’lim, o‘quv jarayoni samaradorligiАннотация
Mazkur maqolada bosh miya o‘smasi bilan kasallangan maktab o‘quvchilariga ta’lim berishning zamonaviy
pedagogik asoslari chuqur tahlil etiladi. Ushbu toifadagi o‘quvchilarning psixofiziologik xususiyatlari, jumladan, diqqatning
pasayishi, tez charchash, xotira buzilishlari va emotsional beqarorlik kabi holatlar ularning ta’lim jarayoniga moslashuviga
sezilarli ta’sir ko‘rsatishi ilmiy manbalar asosida yoritiladi [Hallahan & Kauffman, 2018; Nishonova, 2017]. Maqolada inklyuziv
ta’lim muhitida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashning ahamiyati asoslab beriladi. Xususan, differensial
va individual yondashuv o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini hisobga olish imkonini berishi ta’kidlanadi [Tomlinson,
2014]. Shuningdek, Lev Vygotskiyning ijtimoiy-madaniy rivojlanish nazariyasiga ko‘ra, ta’lim jarayonida yaqin rivojlanish
zonasi asosida qo‘llab-quvvatlash muhimligi ta’kidlanadi [Vygotsky, 1978]. Tadqiqot davomida inklyuziv ta’limni tashkil
etishda o‘qituvchining roli, ota-ona va mutaxassislar bilan hamkorlik qilish zarurati ham yoritiladi. Ilmiy manbalar tahlili
shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etilgan ta’lim jarayoni o‘quvchilarning bilim olish
samaradorligini oshiradi, ijtimoiy moslashuvini yaxshilaydi hamda ularning psixologik farovonligini ta’minlaydi [UNESCO,
2017; Florian, 2013].
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni,23.09.2020-yildagi 637-son “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun https://lex.uz/docs/-
5013007
2. Abduqodirov, A. (2012). Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ta’lim jarayonini optimallashtirish. Toshkent:
O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti.
3. Ainscow, M. (2005). Developing Inclusive Education: A Global Perspective. London: Routledge.
4. Florian, L. (2013). The SAGE Handbook of Special Education: Two Volume Set. London: SAGE Publications.
5. Hallahan, D. P., & Kauffman, J. M. (2018). Exceptional Learners: An Introduction to Special Education (14th ed.).
Boston: Pearson.
6. Mamedov, R. (2020). Maxsus pedagogik texnologiyalar va inklyuziv ta’lim amaliyoti. Toshkent: Fan va texnologiya
nashriyoti.
7. Nishonova, N. (2017). Nogiron bolalar bilan ishlashda individual yondashuv. Toshkent: Pedagogika va psixologiya
nashriyoti.
8. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. (2021). Inklyuziv ta’lim bo‘yicha metodik qo‘llanma. Toshkent: Xalq
ta’limi vazirligi nashriyoti.
9. Tomlinson, C. A. (2014). The Differentiated Classroom: Responding to the Needs of All Learners (2nd ed.). Alexandria,
VA: ASCD.
10. UNESCO. (2005). Guidelines for Inclusion: Ensuring Access to Education for All. Paris: UNESCO.
11. UNESCO. (2017). A Guide for Ensuring Inclusion and Equity in Education. Paris: UNESCO.
12. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard
University Press.
13. WHO. (2017). Health Promoting Schools: An Effective Approach to Early Intervention and Well-Being. Geneva: World
Health Organization.
14. Shomurodov, S. (2019). Bosh miya o‘smasi bilan kasallangan o‘quvchilar bilan pedagogik ishlar. Toshkent: Pedagogika
nashriyoti.
15. Isamuxamedova, D. R. (2026). Uzoq muddatli davolanishga muhtoj bolalar uchun tyutorlik yordamini tashkil etish.
Toshkent: Maktabgacha va maktab ta’limi pedagogika, psixologiya fanlariga ixtisoslashgan ilmiy jurnal.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
