Yadro tizimlarining muvozanatli xossalarini o‘rganish metodlarining qiyosiy tahlili

Авторы

  • Raxmatullo Mamajonov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19753060

Ключевые слова:

atom yadrosi, muvozanatli xossalar, yadro massasi, bog‘lanish energiyasi, gamma-spektroskopiya, spin, paritet, zaryad taqsimoti, yadro radiusi, sochilish metodlari

Аннотация

Yadro tizimlarining muvozanatli xossalarini o‘rganishda qo‘llaniladigan asosiy metodlar nazariy hamda
qiyosiy jihatdan tahlil qilingan. Yadro massasi va bog‘lanish energiyasini aniqlashda mass-spektrometriya hamda Penning
trap usullarining ahamiyati yoritilgan, energiya sathlari, spin va paritetni aniqlashda gamma-spektroskopiyaning
imkoniyatlari ochib berilgan. Shuningdek, yadro radiusi va zaryad taqsimotini o‘rganishda elektron, proton va neytronlar
sochilishiga asoslangan yondashuvlar ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot darsliklar, monografiyalar hamda rasmiy yadroviy ma’lumotlar
bazalariga tayangan holda olib borilgan. Tahlil natijalari yadro massasi va bog‘lanish energiyasini aniqlashda
yuqori aniqlikdagi mass-spektrometrik metodlar yetakchi o‘rin tutishini, energiya sathlari, spin va paritetni aniqlashda
gamma-spektroskopiya asosiy manba bo‘lib qolayotganini ko‘rsatdi. Yadro zaryad taqsimotini o‘rganishda elektronlar
sochilishi nisbatan aniq natija beradi, proton va neytronlar sochilishi esa modda taqsimoti hamda sirt xususiyatlarini
aniqlashda samaraliroq hisoblanadi. Qiyosiy tahlil asosida yagona universal metod mavjud emasligi, turli usullar o‘zaro
to‘ldiruvchi xususiyatga ega ekani asoslandi

Биография автора

  • Raxmatullo Mamajonov

    Andijon davlat universiteti fizika yoʻnalishi 2-bosqich magistranti

Библиографические ссылки

1. Krane K.S. Introductory Nuclear Physics. New York: Wiley, 1987. 846 p.

2. Lilley J. Nuclear Physics: Principles and Applications. Chichester: Wiley, 2013. 416 p.

3. Wong S.S.M. Introductory Nuclear Physics. Weinheim: Wiley-VCH, 2024. 460 p.

4. Heyde K. The Nuclear Shell Model. Berlin: Springer, 1990. 377 p.

5. Ring P., Schuck P. The Nuclear Many-Body Problem. Berlin: Springer, 1980. 718 p.

6. Casten R.F. Nuclear Structure from a Simple Perspective. Oxford: Oxford University Press, 2001. 463 p.

7. Greiner W., Maruhn J.A. Nuclear Models. Berlin: Springer, 1996. 376 p.

8. Knoll G.F. Radiation Detection and Measurement. New York: Wiley, 2010. 864 p.

9. Leo W.R. Techniques for Nuclear and Particle Physics Experiments. Berlin: Springer, 1994. 382 p.

10. Donnelly T.W., Walecka J.D. Electron scattering and nuclear structure // Annual Review of Nuclear Science. 1975. Vol.

25. P. 329–405.

11. O‘lmasova M.H. Fizika: Optika, atom va yadro fizikasi. Toshkent: Cho‘lpon, 2010. 384 b.

12. Yuldashev U., Taylanov N.A., Hamdamov B.I. Atom va yadro fizikasi. Toshkent: Sano-standart, 2019. 320 b.

13. International Atomic Energy Agency. Evaluated Nuclear Structure Data File (ENSDF). Available at: IAEA ENSDF.

14. International Atomic Energy Agency. LiveChart of Nuclides. Available at: IAEA LiveChart.

15. Atomic Mass Data Center. AME and related mass data resources. Available at: AMDC.

Опубликован

2026-04-16

Как цитировать

Yadro tizimlarining muvozanatli xossalarini o‘rganish metodlarining qiyosiy tahlili. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(4). https://doi.org/10.5281/zenodo.19753060