O‘quvchilarda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish orqali tanqidiy fikrlash va mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini shakllantirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20019862Ключевые слова:
kitobxonlik madaniyati, tanqidiy fikrlash, mustaqil o‘qish, matnni anglash, refleksiya, funksional savodxonlik, o‘qish strategiyalari, pedagogik metodika.Аннотация
O‘quvchilarda kitobxonlik madaniyatini rivojlantirish orqali tanqidiy fikrlash va mustaqil o‘qish ko‘nikmalarini
shakllantirish masalasi ilmiy-pedagogik jihatdan yoritiladi. Zamonaviy ta’lim sharoitida kitobxonlik madaniyati faqat
kitob o‘qish odati yoki matnni qayta hikoya qilish bilan cheklanmaydi, balki o‘quvchining matnni chuqur anglash, muallif
g‘oyasini tahlil qilish, dalil va fikrni farqlash, o‘qilgan materialga shaxsiy munosabat bildirish hamda asoslangan xulosa
chiqarish qobiliyatini ham qamrab oladi. Kitobxonlik madaniyati o‘quvchining nutqiy rivoji, tafakkur teranligi, mustaqil
bilim olishga tayyorligi, refleksiv yondashuvi va ma’naviy-estetik dunyoqarashini shakllantiruvchi integrativ pedagogik
sifat sifatida talqin etiladi. Tanqidiy fikrlash matn mazmunini oddiy qabul qilish emas, balki uni savol ostiga olish, tahlil
qilish, qiyoslash, dalillar asosida baholash va mustaqil pozitsiya shakllantirish jarayoni sifatida asoslanadi. Mustaqil o‘qish
ko‘nikmalari o‘quvchining o‘z o‘quv maqsadini belgilashi, mos manbani tanlashi, o‘qish strategiyalaridan foydalanishi,
mazmunni anglash va o‘zlashtirilgan bilimni amaliy vaziyatlarda qo‘llashi bilan bog‘liq holda yoritiladi. Kitobxonlik madaniyatini
rivojlantirish orqali o‘quvchilarning tanqidiy tafakkuri, mustaqil o‘qish motivatsiyasi va funksional savodxonligini
kuchaytirishning metodik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Pedagogik oliy ta’lim kontekstida bo‘lajak o‘qituvchilarni o‘quvchilarda
mazmunli mutolaa, tanqidiy tahlil va mustaqil o‘qish faoliyatini shakllantirishga tayyorlash zarurati asoslab beriladi.
Библиографические ссылки
1. Yo‘ldoshev J. G‘., Usmonov S. A. Pedagogik texnologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
2. Tolipov O‘. Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2020.
3. Xoliqov A. A. Pedagogik mahorat. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2021.
4. Azizxo‘jayeva N. N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. – Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi
Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2018.
5. Musurmonova O. Ma’naviy qadriyatlar va yoshlar tarbiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
6. Qodirov B. G. O‘quvchilarda mustaqil fikrlashni shakllantirishning pedagogik asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya,
2020.
7. G‘ulomov A., Qobilova B. Nutq o‘stirish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.
8. Dewey J. How We Think. – Boston: D. C. Heath and Company, 1910.
9. Paul R., Elder L. Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Learning and Your Life. – Boston: Pearson, 2020.
10. OECD. PISA 2018 Results: What Students Know and Can Do. – Paris: OECD Publishing, 2019
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
