Biologiya fanini o‘qitishda xalq pedagogikasi elementlaridan foydalanish orqali ekologik madaniyatni rivojlantirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20064303Аннотация
Mazkur maqolada biologiya fanini o‘qitishda xalq pedagogikasi elementlaridan foydalanish orqali o‘quvchilarda
ekologik madaniyatni rivojlantirish masalalari ilmiy-pedagogik jihatdan tadqiq etilgan. Muallif o‘zbek xalq pedagogikasining
ko‘p asrlik tajribasini - xalq maqol va matallari, ertak va afsonalari, urf-odat va an’analari, mehnat-xo‘jalik tajribasi
hamda ma’naviy-axloqiy tarbiya usullarini - zamonaviy biologiya ta’limiga integratsiyalashning ilmiy asoslarini ishlab
chiqqan. Tadqiqotda biologiya darslarida qo‘llaniladigan xalq pedagogikasi elementlarining to‘rtta guruhi aniqlangan:
og‘zaki ijod materiallari, mehnat-ekologik an’analar, urf-odat va marosimlar, ma’naviy-axloqiy qadriyatlar. Tajriba Toshkent
viloyati va Farg‘ona vodiysi maktablarida 2025-2026-yillarda 186 nafar o‘quvchi ishtirokida o‘tkazildi. Natijalar tajriba
guruhlarida ekologik madaniyat darajasining 39,2 foizga oshganligini ko‘rsatdi. Maqola biologiya o‘qituvchilari, metodistlar
hamda ekologik ta’lim sohasi mutaxassislari uchun mo‘ljallangan
Ключевые слова
xalq pedagogikasi, biologiya ta’limi, ekologik madaniyat, etnopedagogika, xalq ekologiyasi, maqollar, ertaklar, milliy an’analar, ekologik tarbiya, pedagogik integratsiyaБиблиографические ссылки
1. 1. Orr, D. W. (2004). Earth in mind: On education, environment, and the human prospect (10th anniversary ed.). Island
2. Press, 240 p.
3. 2. Hoshimov, K. (2019). O‘zbek xalq pedagogikasi: nazariya va tarix. Toshkent: Sharq, 312 b.
4. 3. Волков, Г. Н. (2018). Этнопедагогика (3-е изд.). М.: Академия, 176 с, Sterling, S. (2010). Sustainable education:
5. Re-visioning learning and change. Green Books, 94 p, Tilbury, D. (2011). Education for sustainable development:
6. An expert review of processes and learning. UNESCO,132 p, Захлебный, А. Н. (2017). Концепция общего
7. экологического образования в интересах устойчивого развития. М.: Академия, 258 с, Васильева, Т. С. (2018).
8. Народная педагогика и экологическое воспитание школьников М.:Просвещение,224 с, Qoraboyev, M. (2020).
9. O‘zbek xalqi ekologik merosining pedagogik salohiyati. Toshkent: O‘qituvchi, 186 b, Tolipova, J. O. (2019). Biologiya
10. ta’limida zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Noshir, 268 b.
11. 4. Волков, Г. Н. (2018). Этнопедагогика (3-е изд.). М.: Академия.
12. 5. Бондаревская, Е. В. (1999). Гуманистическая парадигма личностно-ориентированного образования. Педагогика,
13. (4), 11–17.
14. 6. Сластенин В. А., Исаев И. Ф. и Шиянов Э. Н. (2004). Педагогика. М.: Академия.
15. 7. Raven, J. (2001). The conceptualisation of competence. In J. Raven & J. Stephenson (Eds.), Competence in the
16. learning society (pp. 253–274). Peter Lang.
17. 8. Волков, Г. Н. (2018). Этнопедагогика (3-е изд.). М.: Академия.
18. 9. Orr, D. W. (2004). Earth in mind: On education, environment, and the human prospect (10th anniversary ed.). Island
19. Press.
20. 10. Sobel, D. (2014). Place-based education: Connecting classrooms and communities (2nd ed.). Orion Society, 104 p.
21. 11. Sterling, S. (2010). Sustainable education: Re-visioning learning and change. Green Books.
22. 12. Tilbury, D. (2011). Education for sustainable development:An expert review of processes and learning. UNESCO.
23. 13. Захлебный, А. Н. (2017). Концепция общего экологического образования в интересах устойчивого развития. М.:
24. Академия.
25. 14. Васильева, Т. С. (2018). Народная педагогика и экологическое воспитание школьников М.:Просвещение.
26. 15. Hoshimov, K. (2019). O‘zbek xalq pedagogikasi: nazariya va tarix. Toshkent: Sharq, Tolipova, J. O. (2019). Biologiya
27. ta’limida zamonaviy pedagogik texnologiyalar. Toshkent: Noshir.
28. 16. Qoraboyev, M. (2020). O‘zbek xalqi ekologik merosining pedagogik salohiyati. Toshkent: O‘qituvchi.
29. 17. Berkes, F. (2018). Sacred ecology (4th ed.). Routledge, 394 p.
30. 18. Raven, J. (2001). The conceptualisation of competence. In J. Raven & J. Stephenson (Eds.), Competence in the
31. learning society (pp. 253-274). Peter Lang.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.

