SRDM modeli orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida STEAM kompetensiyalari va Computational Thinking ko‘nikmalarini shakllantirish

Авторы

  • Niyoxon Toshpulatova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20226045

Ключевые слова:

SRDM modeli, STEAM ta’limi, computational thinking, hisoblash tafakkuri, boshlang‘ich sinf, raqamli savodxonlik, pedagogik eksperiment, kreativlik, fanlararo integratsiya, QKYT sikli

Аннотация

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida STEAM kompetensiyalari va computational thinking, ya’ni hisoblash
tafakkuri ko‘nikmalarini shakllantirish bo‘yicha muallif tomonidan ishlab chiqilgan SRDM – STEAM-Raqamli Didaktik
Modelning nazariy asoslari hamda pedagogik eksperiment natijalari yoritilgan. SRDM modeli to‘rtta blok – maqsadli, mazmuniy,
protsessual va baholash bloklari hamda o‘n ikkita komponentdan iborat bo‘lib, Jeannette Wing, Seymour Papert
va Georgette Yakman konseptual yondashuvlariga asoslanadi. 2024-2025 o‘quv yili davomida o‘tkazilgan pedagogik eksperimentda
168 nafar 3-4-sinf o‘quvchisi ishtirok etgan. Natijalar SRDM modelining an’anaviy o‘qitish usullariga nisbatan
computational thinking ko‘nikmalarini 26,4 % ga, STEAM kompetensiyalarini esa 31,8 % ga samarali rivojlantirganini
ko‘rsatdi. Olingan natijalar mazkur modelni O‘zbekiston boshlang‘ich ta’lim amaliyotida qo‘llash uchun ilmiy-metodik asos
yaratadi.

Биография автора

  • Niyoxon Toshpulatova

    Termiz iqtisodiyot va servis universiteti, dotsent,
    pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Библиографические ссылки

1. Wing J.M. Computational Thinking // Communications of the ACM. – 2006. – Vol. 49, No. 3. – P. 33-35.

2. Wing J.M. Computational Thinking and Thinking About Computing // Philosophical Transactions of the Royal Society

A. – 2008. – Vol. 366, No. 1881. – P. 3717-3725.

3. Papert S. Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. – New York: Basic Books, 1980. – 252 p.

4. Yakman G. STEAM Education: An Overview of Creating a Model of Integrative Education. – Pulaski, VA: STEAM

Education, 2008. – 28 p.

5. Bers M.U. Coding as a Playground: Programming and Computational Thinking in the Early Childhood Classroom. –

New York: Routledge, 2018. – 180 p.

6. Grover S., Pea R. Computational Thinking in K-12: A Review of the State of the Field // Educational Researcher. –

2013. – Vol. 42, No. 1. – P. 38-43.

7. Colucci-Gray L., Burnard P., Gray D., Cooke C. A Critical Review of STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts,

and Mathematics) // Oxford Research Encyclopedia of Education. – Oxford: Oxford University Press, 2019.

8. Kong S.C., In-Cheol H. Promoting Computational Thinking Through STEAM Education // Educational Technology

Research and Development. – 2014. – Vol. 62, No. 4. – P. 401-419.

Опубликован

2026-05-06

Как цитировать

SRDM modeli orqali boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida STEAM kompetensiyalari va Computational Thinking ko‘nikmalarini shakllantirish. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(5). https://doi.org/10.5281/zenodo.20226045