Maktabgacha yoshdagi bolalarda raqamli platformalar orqali kiberxavfsizlik madaniyatini shakllantirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20302285Ключевые слова:
kiberxavfsizlik, raqamli platformalar, maktabgacha ta’lim, raqamli savodxonlik, axborot xavfsizligi, onlayn xavfsizlik, pedagogik shart-sharoitlar, media madaniyatАннотация
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda raqamli platformalar vositasida kiberxavfsizlik madaniyatini
shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari va amaliy mexanizmlari tahlil qilingan. Raqamli transformatsiya sharoitida
bolalarning axborot makonida xavfsiz, tanqidiy va mas’uliyatli harakatlana olish kompetensiyalarini rivojlantirish
uzluksiz ta’lim tizimining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida e’tirof etiladi. Tadqiqotda maktabgacha ta’lim jarayoniga
integratsiyalangan raqamli platformalarning imkoniyatlari, ularning didaktik salohiyati hamda kiberxavfsizlikka oid elementar
tushunchalarni shakllantirish bosqichlari ochib berilgan. Shuningdek, bolalarda shaxsiy ma’lumotlarni himoya
qilish, xavfli kontentlarni farqlash, onlayn muloqot madaniyatiga rioya qilish kabi ko‘nikmalarni rivojlantirishning pedagogik
shart-sharoitlari
asoslab berilgan. Kiberxavfsizlik madaniyatini erta yoshdan shakllantirish bolalarning raqamli savodxonligini
mustahkamlash, axborot tahdidlariga nisbatan barqaror immunitet hosil qilish hamda xavfsiz raqamli muhitni ta’minlashning
muhim omili sifatida talqin qilinadi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasi. – 2020-yil 05.10 dagi PF-6079-son.
2. O‘zbekiston Respublikasi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun. – 2020-yil 23.09 dagi O‘RQ-637-son. https://lex.uz/docs/-
5013007
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Maktabgacha ta’lim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi. – 2019-yil 08.05
dagi PQ-4312-son. https://lex.uz/ru/docs/-4327235
4. N. Xodjayeva. Maktabgacha ta’lim pedagogikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019.
5. A. Abdurahmonov. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan, 2018.
6. Sh. Sharipov. Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Fan, 2016.
7. Islom Karimov. Yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
8. R. Ishmuhamedov, A. Abduqodirov. Ta’limda innovatsion texnologiyalar. – Toshkent, 2017.
9. X. To‘raqulov. Pedagogik tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2015.
10. Sonia Livingstone. Children and Internet Safety. – London: Routledge, 2014.
11. Organisation for Economic Co-operation and Development. Digital Education Outlook. – Paris: OECD Publishing,
2021.
12. United Nations Children’s Fund. Children’s Rights in the Digital Age. – New York, 2017.
13. Donell Holloway, Lelia Green. The Internet and Young Children. – London, 2016.
14. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Digital Literacy in Education. – Paris, 2018.
15. David Buckingham. Media Education: Literacy, Learning and Contemporary Culture. – Cambridge, 2015.
16. Ellen Wartella, Victoria Rideout. Children, Media and Technology. – New York, 2020.
17. Lisa Jones, Kimberly Mitchell. Defining and Measuring Youth Digital Citizenship. – Journal of Adolescent Research,
2016.
18. Sonia Livingstone, Leslie Haddon. EU Kids Online: Final Report. – London School of Economics, 2012.
19. Internet manbasi: UNICEF rasmiy sayti – bolalar va raqamli xavfsizlik bo‘yicha ma’lumotlar, 2022.
20. Internet manbasi: OECD rasmiy sayti – raqamli ta’lim va xavfsizlik bo‘yicha tahliliy materiallar, 2021.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
