Oilaviy zo‘ravonlikka uchragan ayollarni qo‘llab-quvvatlashda mahalla va ijtimoiy xizmatlarning o‘rni

Авторы

  • Gulfira Dumarova Автор
  • Muxlisaxon Toʻlqinova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20553317

Ключевые слова:

oilaviy zo‘ravonlik, xotin-qizlar, mahalla, ijtimoiy xizmat, himoya orderi, reabilitatsiya, psixologik yordam, huquqiy maslahat, ijtimoiy himoya, gender tenglik.

Аннотация

Mazkur maqolada oilaviy zo‘ravonlikka uchragan ayollarni qo‘llab-quvvatlashda mahalla institutlari va ijtimoiy
xizmatlar tizimining o‘rni ilmiy-amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Mavzuning dolzarbligi ayollarga nisbatan zo‘ravonlikning
shaxsiy, oilaviy va ijtimoiy oqibatlari bilan belgilanadi. Zo‘ravonlik nafaqat jabrlanuvchining ruhiy salomatligiga,
balki farzand tarbiyasi, oiladagi muloqot madaniyati, mehnat faolligi va jamiyatdagi ijtimoiy ishonch darajasiga ham salbiy
ta’sir ko‘rsatadi. O‘zbekiston sharoitida mahalla fuqarolar yig‘inlari, xotin-qizlar faollari, profilaktika inspektorlari, “Inson”
ijtimoiy xizmatlar markazlari va nodavlat tashkilotlar o‘rtasidagi hamkorlik zo‘ravonlikka uchragan ayollarga erta yordam
ko‘rsatishning muhim mexanizmi sifatida qaralmoqda. Maqolada milliy qonunchilik, Prezident tashabbuslari, xalqaro
tajriba va ilmiy adabiyotlar asosida qo‘llab-quvvatlashning huquqiy, psixologik, ijtimoiy-iqtisodiy va reabilitatsion yo‘nalishlari
o‘rganildi.

Биографии авторов

  • Gulfira Dumarova

    Andijon davlat tibbiyot instituti
    Oʻzbek tili va adabiyoti, tillar kafedrasi o‘qituvchisi

  • Muxlisaxon Toʻlqinova

    Andijon davlat tibbiyot instituti Pediatriya fakulteti 2-kurs talabasi

Библиографические ссылки

1. World Health Organization. Violence against women. Fact sheet. Geneva: WHO, 2024.

2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabrdagi O‘RQ-561-son “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya

qilish to‘g‘risida”gi Qonuni.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 7-martdagi PF-87-son “Oila va xotin-qizlarni tizimli qo‘llab-quvvatlashga

doir ishlarni yanada jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 10-maydagi PQ-175-son “Tazyiq va zo‘ravonlikdan jabrlangan

shaxslarga

ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.

5. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 4-yanvardagi 3-son “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan

himoya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori.

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi

to‘g‘risida”gi Farmoni.

7. Heise L. Violence against women: An integrated, ecological framework. Violence Against Women. 1998;4(3):262–290.

8. Walby S., Allen J. Domestic violence, sexual assault and stalking: Findings from the British Crime Survey. London:

Home Office, 2004.

9. UNFPA Uzbekistan. Mahalla Staff Strengthen Skills to Prevent Gender-Based Violence. Tashkent, 2025.

10. UN Women. Global Database on Violence against Women and Girls. New York: UN Women, 2025.

11. Zdravomyslova E., Temkina A. The social construction of gender and family relations in post-Soviet societies. Saint

Petersburg, 2015.

12. Sillaste G. Gender sociology and social policy in the CIS. Moscow: Infra-M, 2014.

13. Karimova V.M. Oila psixologiyasi. Toshkent: Fan va texnologiya, 2016.

14. G‘oziyev E.G. Ijtimoiy psixologiya. Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2010.

15. UNICEF Uzbekistan. Social protection and child and family welfare services in Uzbekistan. Tashkent, 2023.

Опубликован

2026-06-01

Как цитировать

Oilaviy zo‘ravonlikka uchragan ayollarni qo‘llab-quvvatlashda mahalla va ijtimoiy xizmatlarning o‘rni. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6). https://doi.org/10.5281/zenodo.20553317