STEAM yondashuvi vositasida fizika fanida o‘quvchilarning maxsus kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi
DOI:
https://doi.org/10.5281/Ключевые слова:
STEAM yondashuvi, fizika ta’limi, maxsus kompetensiya, tajriba, elektr zanjiri, energiya, quvvat, muhandislik tafakkuri, loyiha faoliyati, hisoblash kompetensiyasi.Аннотация
Mazkur maqolada fizika fanini o‘qitishda STEAM yondashuvi asosida o‘quvchilarning maxsus kompetensiyalarini
rivojlantirish metodikasi tahlil qilinadi. Fizika ta’limi tajriba, o‘lchash, hisoblash, modellashtirish va amaliy xulosa
chiqarish jarayonlari bilan bevosita bog‘liq bo‘lganligi sababli STEAM yondashuvi ushbu fan mazmuniga mos metodik
tizim sifatida qaraladi. Maqolada elektr zanjiri, energiya, quvvat, yorug‘lik va mexanik harakat mavzulari asosida tajribaviy,
hisoblash, muhandislik, tahliliy va ijodiy kompetensiyalarni shakllantirish yo‘llari yoritiladi. Tadqiqotda STEAM yondashuvi
fizik qonunlarni nazariy tushuntirish bilan cheklanmasdan, ularni tajriba va loyiha faoliyati orqali o‘zlashtirishga xizmat
qilishi asoslanadi. O‘quvchilarning fizik kattaliklarni aniqlash, formulalar asosida hisoblash, jadval tuzish va natijani tahlil
qilish faoliyati maqolaning asosiy metodik yo‘nalishi sifatida qaraladi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi STEAM yondashuvini
fizika fanidagi tajriba-hisoblash va muhandislik faoliyati bilan bog‘langan kompetensiyaviy metodika sifatida asoslashdan
iborat.
Библиографические ссылки
1. Perignat, E., & Katz-Buonincontro, J. (2019). STEAM in practice and research: An integrative literature review. Thinking
Skills and Creativity, 31, 31-43. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2018.10.002
2. Yim, I. H. Y., Su, J., & Wegerif, R. (2025). STEAM in practice and research in primary schools: A systematic literature
review. Research in Science & Technological Education, 43(4), 1065–1089. https://doi.org/10.1080/02635143.2024.
2440424
3. Quigley, C. F., Herro, D., King, E., & Plank, H. (2020). STEAM designed and enacted: Understanding the process of
design and implementation of STEAM curriculum in an elementary school. Journal of Science Education and Technology,
29, 499-518. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09832-w
4. Lin, C.-L., & Tsai, C.-Y. (2021). The effect of a pedagogical STEAM model on students’ project competence and
learning motivation. Journal of Science Education and Technology, 30, 112-124. https://doi.org/10.1007/s10956-020-
09885-x
5. Chung, C.-C., Huang, S.-L., Cheng, Y.-M., & Lou, S.-J. (2022). Using an iSTEAM project-based learning model for
technology senior high school students: Design, development, and evaluation. International Journal of Technology and
Design Education, 32, 905-941. https://doi.org/10.1007/s10798-020-09643-5
6. Lu, S.-Y., Lo, C.-C., & Syu, J.-Y. (2022). Project-based learning oriented STEAM: The case of micro-bit paper-cutting
lamp. International Journal of Technology and Design Education, 32, 2553-2575. https://doi.org/10.1007/s10798-021-
09714-1
7. Ozkan, G., & Topsakal, U. U. (2021). Exploring the effectiveness of STEAM design processes on middle school
students’ creativity. International Journal of Technology and Design Education, 31, 95-116. https://doi.org/10.1007/
s10798-019-09547-z
8. Ozkan, G., & Topsakal, U. U. (2021). Investigating the effectiveness of STEAM education on students’ conceptual
understanding of force and energy topics. Research in Science & Technological Education, 39(4), 441-460. https://doi.
org/10.1080/02635143.2020.1769586
9. Conradty, C., & Bogner, F. X. (2020). STEAM teaching professional development works: Effects on students’ creativity
and motivation. Smart Learning Environments, 7, Article 26. https://doi.org/10.1186/s40561-020-00132-9
10. Alexopoulos, A., Pavlidou, M., & Cherouvis, S. (2019). ‘Playing with Protons’: A training course for primary school
teachers at CERN. Physics Education, 54(1), 015013. https://doi.org/10.1088/1361-6552/aae7a4
11. Ruiz Vicente, F., Zapatera Llinares, A., & Montes Sánchez, N. (2021). Curriculum analysis and design, implementation,
and validation of a STEAM project through educational robotics in primary education. Computer Applications in Engineering
Education, 29(1), 160-174. https://doi.org/10.1002/cae.22373
12. Zhusupkalieva, G., Kuanbayeva, B., Rakhmetov, M., Saltanova, G., Kuzmicheva, A., & Tumysheva, A. (2025). The
effectiveness of STEAM technologies on improving the professional competence of natural science students. Frontiers
in Education, 10, Article 1659717. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1659717
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.