STEAM yondashuvi vositasida fizika fanida o‘quvchilarning maxsus kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi

Авторы

  • Jo‘rayev H. O. Автор
  • Avezov I. Yo. Автор
  • Sharipov S. B. Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/

Ключевые слова:

STEAM yondashuvi, fizika ta’limi, maxsus kompetensiya, tajriba, elektr zanjiri, energiya, quvvat, muhandislik tafakkuri, loyiha faoliyati, hisoblash kompetensiyasi.

Аннотация

Mazkur maqolada fizika fanini o‘qitishda STEAM yondashuvi asosida o‘quvchilarning maxsus kompetensiyalarini
rivojlantirish metodikasi tahlil qilinadi. Fizika ta’limi tajriba, o‘lchash, hisoblash, modellashtirish va amaliy xulosa
chiqarish jarayonlari bilan bevosita bog‘liq bo‘lganligi sababli STEAM yondashuvi ushbu fan mazmuniga mos metodik
tizim sifatida qaraladi. Maqolada elektr zanjiri, energiya, quvvat, yorug‘lik va mexanik harakat mavzulari asosida tajribaviy,
hisoblash, muhandislik, tahliliy va ijodiy kompetensiyalarni shakllantirish yo‘llari yoritiladi. Tadqiqotda STEAM yondashuvi
fizik qonunlarni nazariy tushuntirish bilan cheklanmasdan, ularni tajriba va loyiha faoliyati orqali o‘zlashtirishga xizmat
qilishi asoslanadi. O‘quvchilarning fizik kattaliklarni aniqlash, formulalar asosida hisoblash, jadval tuzish va natijani tahlil
qilish faoliyati maqolaning asosiy metodik yo‘nalishi sifatida qaraladi. Tadqiqotning ilmiy yangiligi STEAM yondashuvini
fizika fanidagi tajriba-hisoblash va muhandislik faoliyati bilan bog‘langan kompetensiyaviy metodika sifatida asoslashdan
iborat.

Биографии авторов

  • Jo‘rayev H. O.

    Buxoro davlat universiteti
    Fizika–matematika va axborot texnologiyalari fakulteti
    Fizika kafedrasi professori

  • Avezov I. Yo.

    Buxoro davlat universiteti
    Fizika–matematika va axborot texnologiyalari fakulteti
    Fizika kafedrasi o‘qituvchisi

  • Sharipov S. B.

    Buxoro davlat universiteti
    Fizika–matematika va axborot texnologiyalari fakulteti
    Fizika kafedrasi magistranti

Библиографические ссылки

1. Perignat, E., & Katz-Buonincontro, J. (2019). STEAM in practice and research: An integrative literature review. Thinking

Skills and Creativity, 31, 31-43. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2018.10.002

2. Yim, I. H. Y., Su, J., & Wegerif, R. (2025). STEAM in practice and research in primary schools: A systematic literature

review. Research in Science & Technological Education, 43(4), 1065–1089. https://doi.org/10.1080/02635143.2024.

2440424

3. Quigley, C. F., Herro, D., King, E., & Plank, H. (2020). STEAM designed and enacted: Understanding the process of

design and implementation of STEAM curriculum in an elementary school. Journal of Science Education and Technology,

29, 499-518. https://doi.org/10.1007/s10956-020-09832-w

4. Lin, C.-L., & Tsai, C.-Y. (2021). The effect of a pedagogical STEAM model on students’ project competence and

learning motivation. Journal of Science Education and Technology, 30, 112-124. https://doi.org/10.1007/s10956-020-

09885-x

5. Chung, C.-C., Huang, S.-L., Cheng, Y.-M., & Lou, S.-J. (2022). Using an iSTEAM project-based learning model for

technology senior high school students: Design, development, and evaluation. International Journal of Technology and

Design Education, 32, 905-941. https://doi.org/10.1007/s10798-020-09643-5

6. Lu, S.-Y., Lo, C.-C., & Syu, J.-Y. (2022). Project-based learning oriented STEAM: The case of micro-bit paper-cutting

lamp. International Journal of Technology and Design Education, 32, 2553-2575. https://doi.org/10.1007/s10798-021-

09714-1

7. Ozkan, G., & Topsakal, U. U. (2021). Exploring the effectiveness of STEAM design processes on middle school

students’ creativity. International Journal of Technology and Design Education, 31, 95-116. https://doi.org/10.1007/

s10798-019-09547-z

8. Ozkan, G., & Topsakal, U. U. (2021). Investigating the effectiveness of STEAM education on students’ conceptual

understanding of force and energy topics. Research in Science & Technological Education, 39(4), 441-460. https://doi.

org/10.1080/02635143.2020.1769586

9. Conradty, C., & Bogner, F. X. (2020). STEAM teaching professional development works: Effects on students’ creativity

and motivation. Smart Learning Environments, 7, Article 26. https://doi.org/10.1186/s40561-020-00132-9

10. Alexopoulos, A., Pavlidou, M., & Cherouvis, S. (2019). ‘Playing with Protons’: A training course for primary school

teachers at CERN. Physics Education, 54(1), 015013. https://doi.org/10.1088/1361-6552/aae7a4

11. Ruiz Vicente, F., Zapatera Llinares, A., & Montes Sánchez, N. (2021). Curriculum analysis and design, implementation,

and validation of a STEAM project through educational robotics in primary education. Computer Applications in Engineering

Education, 29(1), 160-174. https://doi.org/10.1002/cae.22373

12. Zhusupkalieva, G., Kuanbayeva, B., Rakhmetov, M., Saltanova, G., Kuzmicheva, A., & Tumysheva, A. (2025). The

effectiveness of STEAM technologies on improving the professional competence of natural science students. Frontiers

in Education, 10, Article 1659717. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1659717

Опубликован

2026-06-05

Как цитировать

STEAM yondashuvi vositasida fizika fanida o‘quvchilarning maxsus kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6). https://doi.org/10.5281/