Klaster metodi asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida matnli masala yechish ko‘nikmasini rivojlantirish
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20727353Ключевые слова:
klaster metodi, boshlang‘ich ta’lim, matnli masala, matematik savodxonlik, vizual modellashtirish, metodik tizim, masala yechish strategiyasi, didaktik tahlil, mantiqiy fikrlash, o‘quv faoliyati.Аннотация
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida matnli masalalarni yechish ko‘nikmalarini klaster metodi asosida
rivojlantirishning nazariy va amaliy asoslari yoritilgan. Matnli masala kichik yoshdagi o‘quvchi uchun faqat hisoblash
amalidan iborat bo‘lmay, balki matnni o‘qib tushunish, berilgan ma’lumotlarni ajratish, miqdorlar o‘rtasidagi munosabatlarni
anglash, matematik model tuzish, amal tanlash va javobni vaziyatga mos ravishda izohlashni o‘z ichiga olgan
murakkab bilish jarayonidir. Klaster metodi ushbu jarayonni ko‘rinadigan, boshqariladigan va izohlanadigan shaklga keltiradi.
Maqolada metodning mazmuni, tarkibiy unsurlari, shakllanish omillari, dars jarayonidagi amaliy qo‘llash bosqichlari,
yuzaga keladigan muammolar hamda ularni bartaraf etish yo‘llari tahlil qilingan. O‘zbekiston ta’lim tizimida matematika
ta’limi sifatini oshirish, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining funksional matematik savodxonligini rivojlantirish va masala
yechishga ongli yondashuvni shakllantirish zarurati mazkur mavzuning dolzarbligini belgilaydi. Maqolada jadval, sxema
va diagrammalar yordamida klaster asosidagi metodik model, uning dars bosqichlari hamda natijalarni baholash indikatorlari
izohlangan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. https://lex.uz/docs/-
5013007
2. OECD. PISA 2022 Results. Uzbekistan Country Note. – Paris: OECD Publishing, 2023.
3. Bikboyeva N.U., Sidelnikova R.I., Adambekova G.A. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasi. – Toshkent:
O‘qituvchi, 1996. – 320 b.
4. Jumayev M.E., Tadjiyeva Z.G‘. Boshlang‘ich sinflarda matematika o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya,
2005.
5. Xudoynazarov E.M., Qo‘chqarov D.U. Boshlang‘ich sinflarda masala yechishga o‘rgatish metodikasi. – Toshkent:
Bookmany Print, 2022. – 162 b.
6. Jumayev E. Boshlang‘ich matematika nazariyasi va metodikasi. – Toshkent: Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi nashri,
2016.
7. Achilova D.A. Uzluksiz ta’limda klaster hamkorlik munosabatlarini modellashtirish metodikasini takomillashtirish.Pedagogika
fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Guliston, 2025.
8. Badalov D.A. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga harakatga doir masalalarni
klaster metodi asosida o‘rgatishi // Maktabgacha va maktab ta’limi. – 2025.
9. Mirzaliyeva G.A. Boshlang‘ich sinf matematika darslarida masalalar yechish bosqichlari // Education and Research in
Universal Sciences. – 2024.
10. Nurmatov S.S. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini masalalar yechishga o‘rgatish metodikasi // Yosh olimlar. – 2025. – Jild
3, № 22. – B. 122–123.
11. Qodirova M. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini murakkab masalalar bilan tanishtirish va uning usullari // Academic
Research in Modern Science. – 2022.
12. Repyova I.V. Matematika. 1-sinf uchun darslik. – Toshkent: Novda Edutainment, 2024. – 152 b.
13. Ahmedov M., Abdurahmonova N., Jumayev M., Ibragimov R. Matematika. 1-sinf uchun o‘qituvchi kitobi. – Toshkent:
Turon-Iqbol, 2009.
14. Burxonov S., Xudoyorov O‘., Norqulova Q. Matematika. 3-sinf uchun darslik. – Toshkent: Sharq, 2016.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
