WKF karatechilarida musobaqaoldi stressini boshqarishda motivatsiya va o‘zini nazorat qilish ko‘nikmalarining ahamiyati
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20741666Ключевые слова:
WKF karate, musobaqaoldi stressi, motivatsiya, o‘zini nazorat qilish, psixologik tayyorgarlik, emotsional barqarorlik, sport natijasi, murabbiy, taktik intizomАннотация
Mazkur maqolada WKF karatechilarida musobaqaoldi stressini boshqarishda motivatsiya va o‘zini nazorat
qilish ko‘nikmalarining pedagogik-psixologik ahamiyati tahlil qilinadi. Karate sportida musobaqa natijasi nafaqat jismoniy
tayyorgarlik, texnik-taktik mahorat va sport tajribasi, balki sportchining musobaqa oldidan o‘z ruhiy holatini boshqara
olishi, emotsional barqarorligini saqlashi, diqqatini jang vazifalariga yo‘naltirishi va ichki ishonchini mustahkamlashi bilan
ham belgilanadi.
Musobaqaoldi stressi sportchilarda xavotir, ortiqcha hayajon, mag‘lubiyatdan qo‘rqish, mushaklar tarangligi, diqqatning
tarqoqlashuvi hamda qaror qabul qilishdagi beqarorlik kabi holatlarni yuzaga keltirishi mumkin. Bunday vaziyatlarda
motivatsiya sportchini maqsad sari yo‘naltiruvchi, irodaviy faolligini kuchaytiruvchi va jangovar tayyorgarligini oshiruvchi
muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi.
O‘zini nazorat qilish ko‘nikmalari esa nafasni boshqarish, fikrlarni tartibga solish, emotsional reaksiyalarni nazorat qilish
va taktik intizomni saqlashga yordam beradi. Maqolada murabbiyning pedagogik yondashuvi, mashg‘ulot jarayonida
stressli vaziyatlarni modellashtirish, sportchilarda ichki motivatsiyani shakllantirish hamda o‘zini boshqarish malakalarini
rivojlantirishning sport natijalariga ta’siri yoritilgan.
Библиографические ссылки
1. Abdullayev, A., & Xonkeldiyev, Sh. X. (2005). Jismoniy tarbiya nazariyasi va uslubiyati. O‘zDJTI nashriyoti.
2. Salomov, R. S. (2007). Sport mashg‘ulotlarining nazariy asoslari. O‘zDJTI nashriyoti.
3. Kerimov, F. A. (2004). Sport sohasidagi ilmiy tadqiqotlar. Zar qalam.
4. Matkarimov, R. M. (2018). Sport psixologiyasi. Fan va texnologiya.
5. Nurimov, R. I. (2005). Sport pedagogik mahoratini oshirish. O‘zDJTI nashriyoti.
6. Abdullayev, A. A. (2017). Jismoniy tarbiya va sport pedagogikasi. O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti.
7. Umarov, D. X. (2019). Sportchilarni psixologik tayyorlash asoslari. Fan va texnologiya.
8. Raximov, M. M. (2020). Yakkakurash sport turlarida sportchilar tayyorgarligining psixologik jihatlari. O‘zDJTSU nashriyoti.
9. Ibragimov, A. K. (2021). Karate sportida texnik-taktik tayyorgarlikni takomillashtirish metodikasi. O‘zDJTSU nashriyoti.
10. Xudoyberdiyev, S. M. (2022). Sport faoliyatida motivatsiya va irodaviy sifatlarni shakllantirish. Ilm ziyo.
11. Tursunov, U. S. (2020). Sportchilarda musobaqaoldi psixologik holatlarni boshqarish. O‘zDJTSU nashriyoti.
12. G‘aniyev, B. B. (2019). Jismoniy tarbiya va sportda pedagogik nazorat. Fan va texnologiya.
13. Mahmudov, K. M. (2021). Sport mashg‘ulotlarida psixologik tayyorgarlikning pedagogik asoslari. Innovatsiya ziyo.
14. Qo‘chqorov, A. R. (2022). Yakkakurash sport turlarida musobaqaviy faoliyatni boshqarish. O‘zDJTSU nashriyoti.
15. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
16. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum Press.
17. Cox, R. H. (2012). Sport psychology: Concepts and applications. McGraw-Hill.
18. Weinberg, R. S., & Gould, D. (2019). Foundations of sport and exercise psychology. Human Kinetics.
19. Lazarus, R. S. (1999). Stress and emotion: A new synthesis. Springer.
20. Chaabène, H., Hachana, Y., Franchini, E., Mkaouer, B., & Chamari, K. (2012). Physical and physiological profile of elite
karate athletes. Sports Medicine, 42(10), 829-843.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
