Inklyuziv ta’lim o‘quvchilarining yozuv ko‘nikmalarini rivojlantirishda robototexnika asosidagi assistiv texnologiyalar - “Power band” va “Quvvat qo‘lqop” samaradorligi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21098882Ключевые слова:
inklyuziv ta’lim, yozuv ko‘nikmasi, assistiv texnologiya, robototexnika, Power Band, Quvvat qo‘lqop, mayda motorika, qo‘l mushaklari, ergonomik qurilma, individual moslashtirishАннотация
Mazkur maqolada inklyuziv ta’lim sharoitida tahsil olayotgan, qo‘l va barmoq harakatlari koordinatsiyasida
qiyinchiliklarga ega o‘quvchilarning yozuv ko‘nikmalarini rivojlantirishda robototexnika elementlariga asoslangan “Power
Band” hamda “Quvvat qo‘lqop” assistiv qurilmalaridan foydalanish samaradorligi yoritilgan. Ushbu qurilmalar qo‘l kafti va
barmoqlarning fiziologik holatini barqarorlashtirish, ruchkani to‘g‘ri ushlashga ko‘maklashish, mushaklarga tushadigan
ortiqcha yuklamani kamaytirish hamda yozish harakatlarini boshqarishni yengillashtirishga mo‘ljallangan. Tadqiqot jarayonida
pedagogik kuzatish, yozuv namunalarini qiyosiy tahlil qilish, faoliyat mahsulini baholash, o‘lchash va mutaxassislar
ekspertizasi metodlaridan foydalanildi. Assistiv vositalardan muntazam foydalanish natijasida o‘quvchilarning ruchkani
ushlash holati barqarorlashgani, yozuv bosimi me’yorlashgani, harflarning shakli va o‘lchamidagi aniqlik ortgani, yozish
tezligi yaxshilangani hamda qo‘l mushaklarining charchashi kamaygani kuzatildi. Shuningdek, qurilmalar o‘quvchilarning
yozma topshiriqlarni mustaqil bajarishi, o‘z imkoniyatlariga ishonchi va ta’limiy motivatsiyasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi
aniqlandi. Olingan natijalar robototexnika asosidagi individual moslashtirilgan assistiv texnologiyalarni inklyuziv ta’lim
jarayoniga pedagog, defektolog, muhandis va ota-onalar hamkorligida joriy etish maqsadga muvofiqligini ko‘rsatadi
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini
yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4860-son qarori. 2020-yil 13-oktabr.
3. World Health Organization, UNICEF. Global Report on Assistive Technology. Geneva: World Health Organization,
2022. ISBN: 978-92-4-004945-1.
4. Feder K.P., Majnemer A. Handwriting development, competency, and intervention. Developmental Medicine & Child
Neurology. 2007. Vol. 49, No. 4. P. 312–317. DOI: 10.1111/j.1469-8749.2007.00312.x.
5. Hoy M.M.P., Egan M.Y., Feder K.P. A systematic review of interventions to improve handwriting. Canadian Journal of
Occupational Therapy. 2011. Vol. 78, No. 1. P. 13-25. DOI: 10.2182/cjot.2011.78.1.3.
6. Case-Smith J., Weaver L., Holland T. Effects of a classroom-embedded occupational therapist–teacher handwriting
program for first-grade students. American Journal of Occupational Therapy. 2014. Vol. 68, No. 6. P. 690-698. DOI:
10.5014/ajot.2014.011585.
7. Lemire G., Laliberté T., Turcot K., Flamand V.H., Campeau-Lecours A. Preliminary development and evaluation of a
mechanical handwriting assistive device to support individuals with movement disorders. Frontiers in Rehabilitation
Sciences. 2025. Vol. 5. Article 1418534. DOI: 10.3389/fresc.2024.1418534.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
