Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini mikro matnlarni o‘qitishga qaratilgan kognitiv metodlar

Авторы

  • I. Matrasulova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21196047

Ключевые слова:

kognitiv metodlar, metakognitsiya, mikro matn, boshlang‘ich ta’lim, PIRLS, o‘qish savodxonligi, kognitiv kompetensiya, grafik organayzerlar

Аннотация

Mazkur maqolada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini mikro matnlarni o‘qitishga tayyorlashda kognitiv
metodlarning ilmiy-pedagogik ahamiyati yoritiladi. Mikro matnlar bilan ishlash jarayonida talabalarning, kelgusida esa
boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining idrok etish, tahlil qilish, mantiqiy fikrlash, axborotni transformatsiya qilish va mazmunni
qayta qurish kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi metodlar tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘zbek va xalqaro
pedagog olimlarning kognitiv yondashuv hamda metakognitiv strategiyalar borasidagi ilmiy qarashlari tizimlashtirilib,
mikro matnlarni o‘qitishning pedagogik imkoniyatlari, xalqaro baholash dasturlari (PIRLS va PISA) talablari bilan uyg‘unligi
hamda bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy-metodik kompetensiyalarini shakllantirishdagi o‘rni ilmiy-nazariy jihatdan
asoslanadi.

Биография автора

  • I. Matrasulova

    UrDPI 1-bosqich tayanch doktoranti

Библиографические ссылки

1. Anderson L. W., Krathwohl D. R. A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy

of Educational Objectives. – New York: Longman, 2001. – 352 p.

2. Bruner J. S. The Process of Education. – Cambridge: Harvard University Press, 1960. – 118 p.

3. Flavell J. H. Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive-Developmental Inquiry. // American

Psychologist. – 1979. – Vol. 34. – № 10. – P. 906-911.

4. G‘ulomov A., Yo‘ldoshev J., Shodiyev S. Ona tili o‘qitish metodikasi va zamonaviy texnologiyalar. – Toshkent: O‘qituvchi,

2019. – 340 b.

5. Asadov M. Pedagogika oliy ta’lim muassasalari talabalarining metakognitiv ko‘nikmalarini rivojlantirish // Pedagogik

mahorat. – Buxoro, 2023. – № 2. – B. 12-18.

6. Mahmudov N. Matn lingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2020. – 176 b.

7. Mullis I. V. S., Martin M. O. PIRLS 2021 Assessment Frameworks. – Chestnut Hill, MA: TIMSS & PIRLS International

Study Center, Boston College, 2021. – 185 p.

8. Ne’matov H., Bozorov O. Til, tilshunoslik va matn tahlili // Til va adabiyot ta’limi. – Toshkent, 2018. – № 5. – B. 14-19.

9. OECD. PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. – Paris: OECD Publishing,

2023. – 290 p.

10. Piaget J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 1950. – 212 p.

11. Sweller J. Cognitive Load Theory. // Psychology of Learning and Motivation. – 2011. – Vol. 55. – P. 37-76.

12. Tolipov O‘., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning ilmiy-nazariy asoslari. – Toshkent: Science, 2021. – 214 b.

13. Vygotsky L. S. Thought and Language. – Cambridge: MIT Press, 1986. – 287 p.

14. Yusupova Sh. Boshlang‘ich sinflarda matn ustida ishlashda kognitiv yondashuv // Pedagogika va psixologiya integratsiyasi.

– Toshkent, 2022. – № 4 (2). – B. 45-51.

Опубликован

2026-07-01

Как цитировать

Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini mikro matnlarni o‘qitishga qaratilgan kognitiv metodlar. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(7), 228-230. https://doi.org/10.5281/zenodo.21196047