Bo‘lajak o‘qituvchilarda axborot iste’mol madaniyatini rivojlantirishning psixologik-pedagogik asoslari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21370596Ключевые слова:
axborot iste’mol madaniyati, bo‘lajak o‘qituvchi, axborot savodxonligi, media savodxonlik, tanqidiy fikrlash, raqamli kompetentlik, psixologik-pedagogik asoslarАннотация
Ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda axborot iste’mol madaniyatini rivojlantirishning psixologik-pedagogik
asoslari tadqiq etilgan. Raqamli transformatsiya sharoitida talaba-yoshlar ulkan axborot oqimi bilan to‘qnash
kelmoqda, bu esa axborotni tanqidiy tanlash, baholash va axloqiy me’yorlar asosida iste’mol qilish ko‘nikmasini shakllantirishni
taqozo etadi. Muallif axborot iste’mol madaniyatini o‘qituvchining kasbiy kompetentligi tarkibiy qismi sifatida
asoslaydi hamda uning motivatsion, kognitiv, qadriyatga yo‘naltirilgan va faoliyatga oid komponentlarini ochib beradi.
Psixologik asos sifatida talabalarning idrok, tafakkur va motivatsiya jarayonlari, pedagogik asos sifatida esa interaktiv
metod va texnologiyalar tahlil qilinadi. O‘tkazilgan so‘rovnoma natijalari bo‘lajak o‘qituvchilarda axborotni tanqidiy baholash
ko‘nikmasi yetarli darajada shakllanmaganligini ko‘rsatdi. Tadqiqot yakunida axborot iste’mol madaniyatini rivojlantirishning
tarkibiy modeli va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi mazkur madaniyatni psixologik
va pedagogik omillar yaxlitligida asoslashdan iborat.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi “Raqamli O‘zbekiston - 2030” strategiyasini tasdiqlash
to‘g‘risidagi PF-6079-son1 Farmoni. - Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasining 23.09.2020 yildagi O‘RQ-637-son2 “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. - Toshkent, 2020.
3. Abdullayeva B. S., Ro‘ziyev Y. Z., Ismoilova K. V. Mediasavodxonlik va axborot madaniyati: darslik. - Toshkent:
O‘zbekiston,
2024. - 260 b.
4. Muratova N. Jurnalistika, media va axborot savodxonligi: Jurnalistlar va media sohasidagi ta’lim beruvchilar uchun
qo‘llanma. - Toshkent: Baktria Press, 2019.
5. Mamatova Ya., Sulaymanova S. O‘zbekiston mediata’lim taraqqiyot yo‘lida: o‘quv qo‘llanma. - Toshkent: Extremum-
Press, 2015.
6. Yahyo Muhammad Amin. Internetdagi tahdidlardan himoya: yordamchi o‘quv qo‘llanma. - Toshkent: Movarounnahr,
2016. - 672 b.
7. Muhammadiyeva J., Xalilov J. S. Yangi O‘zbekistonda media savodxonlik va axborot madaniyati fanining o‘qitilishi
ahamiyati // Pedagogical Reforms and Their Solutions. - 2025.
8. Oxunova M. O‘., Egamberdiyev D. S. Media savodxonlik va axborot madaniyati evolyutsiyasi va uning jamiyatdagi
ahamiyati // Samarali ta’lim va barqaror innovatsiyalar jurnali. - 2024.
9. Media va axborot savodxonligini shakllantirishning pedagogik jihatlari: o‘quv-amaliy qo‘llanma. - Toshkent: Extremum-
Press, 2017. - 142 b.
10. Potter, W. J. Media Literacy (9th ed.). - SAGE Publications, 2019. - 480 p.
11. UNESCO. Media and Information Literacy Curriculum for Educators and Learners. - Paris: UNESCO Publishing, 2021.
12. American Library Association. Presidential Committee on Information Literacy: Final Report.- Chicago: ALA, 1989.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
