Qoraqalpoq prozasining psixologik paradigmasi

Авторы

  • Miyrigul Dosbergenova Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21389333

Ключевые слова:

qoraqalpoq nasri, badiiy psixologizm, qahramon ma’naviy olami, ichki monolog, milliy o‘ziga xoslik, adabiy xarakter, realistik metod, antropologik poetika.

Аннотация

Mazkur maqolada qoraqalpoq nasrining fundamental kategoriyalaridan biri bo‘lgan badiiy psixologizmning
nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Muallif shaxs ma’naviy olamini badiiy aks ettirish usullarining tadrijiy rivojlanishini
yoritib, adabiy xarakter shakllanishida psixologik tahlilning metodologik ahamiyatini asoslab beradi.
Tadqiqotda qoraqalpoq adabiyoti realistik an’analar asosida rivojlanib, inson ruhiyatining murakkab dialektikasini ifodalash
uchun ichki monolog, psixologik detal, portret xarakteristikasi hamda peyzaj simvolikasi kabi o‘ziga xos badiiy vositalarni
shakllantirgani ilmiy dalillar asosida ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, qahramonning individual psixologik tajribasi
bilan milliy-tarixiy kontekstning o‘zaro uyg‘unligi, qahramon taqdirining xalqning ma’naviy qiyofasi ifodasi sifatida namoyon
bo‘lishi tahlil etiladi.
O‘zbek va qoraqalpoq adabiyotshunos olimlarining nazariy qarashlari asosida psixologik tasvirning ko‘p qatlamli vositalaridan
foydalanish zamonaviy qoraqalpoq nasrining estetik yetukligi va antropologik haqqoniyligini belgilovchi muhim
omillardan biri ekanligi asoslanadi. Maqolada badiiy psixologizm matnning g‘oyaviy-badiiy mazmuni bilan borliqni axloqiy-
falsafiy idrok etish jarayonini bog‘lovchi estetik kategoriya sifatida tizimli tahlil qilinadi.

Биография автора

  • Miyrigul Dosbergenova

    Ajiniyoz nomidagi NDPI “Filologiya” fakulteti
    “Qoraqalpoq tili va adabiyoti” mutaxassisligi 2 A kurs talabasi
    (Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Nukus shahri)

Библиографические ссылки

1. Ginzburg L.Ya. O psixologicheskoy proze. - Leningrad: “Xudojestvennaya literatura”, 1977. - S. 443.

2. Bahadirova S. To‘lepbergen Qayipbergenov hamda qoraqalpoq nasrida badiiy psixologizm muammolari. - Toshkent:

“Fan”, 1995. - B. 180.

3. Sulton I. Adabiyot nazariyasi. - Toshkent: O‘qituvchi, 1980. - 406 b.

4. Qayipbergenov T. Qoraqalpoq dostoni. Trilogiya. 2-kitob: Baxtsuzlar. Roman. - Toshkent: “Sharq” NMAK, 2010. - B.

416.

Загрузки

Опубликован

2026-06-27

Выпуск

Том 4 № 6 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Раздел

Статьи

Лицензия

Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Лицензия Creative Commons

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.

Как цитировать

Qoraqalpoq prozasining psixologik paradigmasi. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 4(6), 269-272. https://doi.org/10.5281/zenodo.21389333