Namoyishli tajriba va laboratoriya ishlari asosida o‘quvchilarning amaliy kompetensiyalarini shakllantirishning metodik-didaktik ta’minoti
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21474662Ключевые слова:
fizik tajriba, namoyishli tajriba, laboratoriya ishi, amaliy kompetensiya, didaktik ta’minot, STEAM, virtual laboratoriya, refleksiya, mezonli baholashАннотация
Maqolada umumiy o‘rta ta’lim maktablarida namoyishli tajriba va laboratoriya ishlari asosida o‘quvchilarning
fanga oid amaliy kompetensiyalarini shakllantirishning metodik-didaktik tizimi asoslangan. Kompetensiyaviy, faoliyatli,
tizimli, integrativ va differensial yondashuvlar asosida “kuzatish – o‘lchash – tahlil qilish – xulosa chiqarish – amaliy qo‘llash”
algoritmi ishlab chiqilgan. Demonstratsion, frontal, guruhiy, mustaqil va virtual tajribalarning didaktik funksiyalari aniqlanib,
7–11-sinflar kesimida tajriba faoliyatining izchil murakkablashuvi tizimlashtirilgan. Didaktik ta’minot tarkibiga fizik jihozlar,
topshiriq va yo‘riqnoma kartalari, raqamli simulyatsiyalar, ma’lumotlarni qayd etish shakllari, mezonli baholash rubrikalari
hamda refleksiya vositalari kiritilgan. Real va virtual tajribalarni uyg‘unlashtirish, guruhdagi rollarni almashtirish va faoliyat
natijasini mezonlar asosida baholash amaliy kompetensiyaning barqaror shakllanishiga xizmat qilishi ko‘rsatilgan.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ–637-son1 2020-yil 23-sentabr.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-martdagi PQ–5032-son2 “Fizika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish
va ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-son3 “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasbhunar
ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.
4. Хуторской А.В. Ключевые компетенции как компонент личностно-ориентированной парадигмы образования //
Народное образование. 2003. № 2. С. 58–64.
5. OECD. The Definition and Selection of Key Competencies: Executive Summary. Paris: OECD, 2005.
6. Suyarov K.T., Choriyev R.Q. Fizikadan laboratoriya va namoyishli tajribalar. Toshkent: Talqin, 2003. 118 b.
7. Голдин Л.Л. и др. Руководство к лабораторным занятиям по физике. Москва: Наука, 1983. 688 с.
8. Suyarov K.T. Fizik eksperimentlar asosida o‘quv-tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish (akademik litseylar misolida):
pedagogika fanlari bo‘yicha PhD dissertatsiyasi avtoreferati. Chirchiq, 2019. 41 b.
9. Turaxonov F.B. Noan’anaviy laboratoriya mashg‘ulotlari orqali o‘quvchilarning ijodiy faoliyatini rivojlantirish metodikasi:
DSc dissertatsiyasi avtoreferati. Samarqand, 2020. 48 b.
10. Dehqonova O.X. Maktab fizika ta’limida fanlar integratsiyasini takomillashtirish: pedagogika fanlari bo‘yicha PhD dissertatsiyasi
avtoreferati. Farg‘ona, 2023. 48 b.
11. Ernazarov A.N. Ta’lim klasteri sharoitida o‘quvchilarning elektromagnetizmga oid amaliy kompetensiyalarini rivojlantirish
metodikasi: pedagogika fanlari bo‘yicha PhD dissertatsiyasi avtoreferati. Chirchiq, 2023. 46 b.
12. Bybee R.W. The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. Arlington, VA: NSTA Press, 2013.
13. UNESCO. Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action. Paris: UNESCO, 2015.
14. Isroilov Sh.Sh. Organizing teaching demonstrative experiments and laboratory exercises based on physical equipment
// Science and Innovation. 2023. P. 157–161.
15. Suyarov K.T., Shermetova S.T. Fizikadan eksperimental mashg‘ulotlarni bajarishda o‘quvchilarda amaliy ko‘nikma va
malakalarni shakllantirishning psixologik-pedagogik jihatlari // Academic Research in Educational Sciences. 2021. Vol.
2, No. 2. B. 491–495.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
