Adabiyot ta’limi jarayonida nutqiy kompetensiyani shakllantirishning pedagogik-psixologik asoslari.
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22049837Ключевые слова:
adabiyot ta’limi, nutqiy kompetensiya, pedagogik-psixologik asoslar, nutqiy faoliyat, badiiy matn, kommunikativ kompetensiya, kognitiv faoliyat, emotsional idrok, refleksiya, dialogik muloqot, mustaqil fikrlash, matn interpretatsiyasiАннотация
Ushbu maqolada adabiyot ta’limi jarayonida o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini shakllantirishning
pedagogik-psixologik
asoslari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi badiiy matnni idrok etish, anglash,
talqin qilish va unga munosabat bildirish jarayonlarining og‘zaki hamda yozma nutq rivojiga ta’sirini aniqlash, nutqiy faoliyatni
takomillashtirishga xizmat qiluvchi pedagogik shart-sharoitlarni asoslashdan iborat. Tadqiqotda pedagogik kuzatish,
qiyosiy-tahliliy, tavsifiy, tizimli tahlil va umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Tahlillar natijasida nutqiy kompetensiyaning
shakllanishi o‘quvchining yosh va individual-psixologik xususiyatlari, tafakkur faolligi, motivatsiyasi, emotsional
idroki, refleksiyasi hamda kommunikativ ehtiyojlari bilan uzviy bog‘liq ekanligi aniqlandi. Adabiyot darslarida muammoli
savollar, dialogik muloqot, badiiy matn interpretatsiyasi, mustaqil fikr bayoni, munozara va refleksiv topshiriqlardan tizimli
foydalanish o‘quvchilarning fikrni mantiqiy, izchil, mazmunan aniq va kommunikativ vaziyatga muvofiq ifodalash ko‘nikmalarini
rivojlantirishi asoslandi. Tadqiqot natijalari adabiyot ta’limida nutqiy kompetensiyani shakllantirishni lingvistik
bilimlar bilan cheklamasdan, kognitiv, kommunikativ, emotsional va refleksiv jarayonlar uyg‘unligiga asoslangan yaxlit
pedagogik-psixologik tizim sifatida tashkil etish zarurligini ko‘rsatadi
Библиографические ссылки
1. Выготский Л. С. Мышление и речь / Л. С. Выготский. - 5-е изд., испр. - Москва: Лабиринт, 1999. - 352 с.
2. Леонтьев А. А. Язык, речь, речевая деятельность / А. А. Леонтьев. - Москва: Просвещение, 1969. - 214 с.
3. Бахтин М. М. Проблемы поэтики Достоевского / М. М. Бахтин. - 3-е изд. - Москва: Художественная литература,
1972. - 470 с.
4. Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment -
Companion Volume. - Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2020. - 278 p. - ISBN 978-92-871-8621-8.
5. Yo‘ldoshev Q. Adabiyot o‘qitishning ilmiy-nazariy asoslari / Q. Yo‘ldoshev. - Toshkent: O‘qituvchi, 1996. - 152 b.
6. To‘xliyev B. Adabiyot o‘qitish metodikasi / B. To‘xliyev. - Toshkent: Yangi asr avlodi, 2010. - 157 b.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
