Maktabgacha ta’limda raqamli texnologiyalar asosida bolalarning soft skillsini rivojlantirish: interaktiv va sun’iy intellektga asoslangan yondashuvlar
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22341508Аннотация
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda soft skills - yumshoq ko‘nikmalarni rivojlantirishda
raqamli pedagogik texnologiyalardan foydalanishning nazariy-pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy raqamlashtirish
sharoitida maktabgacha ta’limning vazifasi bolalarga dastlabki bilimlarni berish bilan bir qatorda, ularning muloqot
qilish, hamkorlikda faoliyat yuritish, ijodiy va mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal qilish hamda ijtimoiy-emotsional
ko‘nikmalarini rivojlantirishni ham nazarda tutadi. Maqolada interaktiv multimedia, raqamli hikoyalash, ta’limiy o‘yinlar,
elektron topshiriqlar hamda sun’iy intellektga asoslangan pedagogik vositalarning imkoniyatlari ilmiy manbalar asosida
tahlil qilinadi. Tadqiqot nazariy-tahliliy xarakterga ega bo‘lib, unda ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy tahlil, tizimlashtirish,
umumlashtirish va pedagogik modellashtirish metodlaridan foydalanilgan. Shuningdek, raqamli texnologiyalardan
foydalanishda bolaning yosh va psixologik xususiyatlarini hisobga olish, raqamli xavfsizlikni ta’minlash, shaxsiy ma’lumotlarni
himoya qilish va pedagogning nazoratini saqlab qolish zarurligi asoslanadi. Maqolada “texnologiya – pedagog
– bola – real faoliyat” tamoyiliga asoslangan pedagogik yondashuv taklif etiladi.
Ключевые слова
maktabgacha ta’lim, soft skills, yumshoq ko‘nikmalar, raqamli texnologiyalar, raqamli pedagogika, sun’iy intellekt, interaktiv ta’lim, ijodkorlik, kommunikativ kompetensiya, hamkorlik, ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarБиблиографические ссылки
1. Ta’limda raqamli transformatsiya. – Toshkent, 2024.
2. Xaydarov R.Y. Raqamlashtirish muhitida maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’lim sifatini boshqarish mexanizmini
takomillashtirish: pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – 2024.
3. Ashurova Z.M. Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyasidan foydalanishning didaktik mexanizmi: pedagogika fanlari
bo‘yicha falsafa doktori (PhD) avtoreferati. – 2023.
4. Isabayeva A.Y. Maktabgacha yoshdagi bolalarni muloqotga o‘rgatish texnologiyalarini takomillashtirish: pedagogika
fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) avtoreferati. – 2023.
5. Ruziyeva G.A. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tayyorlov guruhi bolalarining ijtimoiy intellektini rivojlantirish: pedagogika
fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) avtoreferati. – 2023.
6. Shermanova F.D. Maktabgacha katta yoshdagi bolalarning intellektual va ijodiy qobiliyatlarini mediata’lim texnologiyalari
asosida rivojlantirish: pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) avtoreferati. – 2023.
7. Babayeva D.R., Djamilova N.N., Xalilova D.F. Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari. – Toshkent: Ilm ziyo
zakovat, 2022. – 116 b.
8. O‘rinova F.O‘. Maktabgacha ta’limda STEAM texnologiyalari. – Farg‘ona, 2024.
9. Nazarmatova D.U., Saminjonova S.A., Abdihakimova M.F., Matsapayeva N.S. Maktabgacha yoshdagi bolalarda
raqamli platformalar orqali kiberxavfsizlik madaniyatini shakllantirish. – “Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali, 2026.
10. Saidova N., Pirmatova Z. STEAM ta’lim texnologiyasini maktabgacha ta’limda qo‘llash bo‘yicha xorijiy tajribalar. –
“Maktabgacha va maktab ta’limi” jurnali, 2025.
11. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-sentabrdagi “Maktabgacha ta’lim sifati va samaradorligini yanada
oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PF-152-son1 Farmoni.
12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-maydagi “O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini
2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-4312-son2 qarori.
13. OECD. Empowering Young Children in the Digital Age. Starting Strong. Paris: OECD Publishing, 2023. DOI:
10.1787/50967622-en.
14. Miao F., Shiohira K., Lao N. AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO, 2024.
15. UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023.
16. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education: A Tool on Whose Terms? Paris:
UNESCO, 2023.
17. UNICEF Innocenti. Guidance on AI and Children: Version 3.0 - Recommendations for AI Policies and Systems that
Uphold Child Rights. UNICEF, 2025.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование