5–6 yoshli bolalarning ingliz tili mashg‘ulotlarida kreativ faoliyatini baholash: montessori tamoyillariga mos diagnostik rubrika loyihasi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22678878Аннотация
Maqolaning maqsadi 5–6 yoshli bolalarning ingliz tili mashg‘ulotlarida namoyon bo‘ladigan kreativ faoliyatini
kuzatish uchun konstrukt chegaralari aniq, Montessori tamoyillariga mos va keyinchalik psixometrik tekshiruvdan
o‘tkazilishi mumkin bo‘lgan rubrika loyihasini taklif etishdir. Maqola maqsadli integrativ nazariy sintezga tayangan konseptual-
uslubiy ish bo‘lib, tizimli sharh yoki empirik samaradorlik tadqiqoti sifatida talqin qilinmaydi. Kreativlik yangilik va
vaziyatga moslik birligi sifatida operatsionallashtirildi; to‘rtta mezon, o‘n ikki indikator va 0–2 ballik xulqiy langarlar ishlab
chiqildi. Ingliz tilida ifodalash kreativlik ballidan ajratilib, L0–L2 kontekst kodi bilan qayd etiladi. Olti topshiriqli standart
protokol, yordam darajalari, yetishmayotgan ma’lumotlar bilan ishlash qoidasi, manba–indikator moslik jadvali hamda
mazmuniy validlik, baholovchilararo ishonchlilik va ichki tuzilmani tekshirish rejasi berildi. Taklif etilgan 0–24 yig‘indi ball
hozircha tavsifiy ko‘rsatkich bo‘lib, uning diagnostik chegaralari validatsiyadan so‘ng belgilanishi lozim.
Ключевые слова
maktabgacha ta’lim; ingliz tili; kreativ faoliyat; Montessori; diagnostik rubrika; operatsionallashtirish; baholovchilararo ishonchlilikБиблиографические ссылки
1. 1. O‘zbekiston Respublikasi. (2019). Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida: O‘RQ-595-son Qonun, 16.12.2019 (amaldagi
2. tahrir). https://lex.uz/docs/-4646908 (murojaat sanasi: 04.09.2026).
3. 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2020). Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlash
4. to‘g‘risida: 802-son qaror, 22.12.2020. https://lex.uz/docs/-5179335 (murojaat sanasi: 04.09.2026).
5. 3. Runco, M. A., & Jaeger, G. J. (2012). The standard definition of creativity. Creativity Research Journal, 24(1),
6. 92–96. https://doi.org/10.1080/10400419.2012.650092
7. 4. Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2007). Toward a broader conception of creativity: A case for “mini-c” creativity. Psychology
8. of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 1(2), 73–79. https://doi.org/10.1037/1931-3896.1.2.73
9. 5. Burns, S., Puri, A., Brathwaite, L., Yu, E., Hoan, E., Yasiniyan, S., Dhuey, E., White, L. A., & Perlman, M. (2026).
10. Conceptualizing, operationalizing, and assessing creativity in early childhood education and care settings: A scoping
11. review. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 20(3), 646–661. https://doi.org/10.1037/aca0000689
12. 6. Green, A. E., Beaty, R. E., Kenett, Y. N., & Kaufman, J. C. (2024). The process definition of creativity. Creativity
13. Research Journal, 36(3), 544–572. https://doi.org/10.1080/10400419.2023.2254573
14. 7. OECD. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-
15. en
16. 8. Nikolov, M., & Timpe-Laughlin, V. (2021). Assessing young learners’ foreign language abilities. Language Teaching,
17. 54(1), 1–37. https://doi.org/10.1017/S0261444820000294
18. 9. Marshall, C. (2017). Montessori education: A review of the evidence base. npj Science of Learning, 2, Article 11. https://
19. doi.org/10.1038/s41539-017-0012-7
20. 10. Lillard, A. S., Heise, M. J., Richey, E. M., Tong, X., Hart, A., & Bray, P. M. (2017). Montessori preschool elevates
21. and equalizes child outcomes: A longitudinal study. Frontiers in Psychology, 8, Article 1783. https://doi.org/10.3389/
22. fpsyg.2017.01783
23. 11. Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and creativity in childhood. Journal of Russian & East European Psychology, 42(1),
24. 7–97. https://doi.org/10.1080/10610405.2004.11059210
25. 12. Robson, S. (2014). The Analysing Children’s Creative Thinking framework: Development of an observation-led
26. approach to identifying and analysing young children’s creative thinking. British Educational Research Journal, 40(1),
27. 121–134. https://doi.org/10.1002/berj.3033
28. 13. Yildirim, Y., & Yilmaz, Y. (2023). Promoting creativity in early childhood education. PLOS ONE, 18(12), e0294915. https://
29. doi.org/10.1371/journal.pone.0294915
30. 14. Plucker, J. A., Beghetto, R. A., & Dow, G. T. (2004). Why isn’t creativity more important to educational psychologists?
31. Potentials, pitfalls, and future directions in creativity research. Educational Psychologist, 39(2), 83–96. https://doi.
32. org/10.1207/S15326985EP3902_1
33. 15. Cohen, J. (1968). Weighted kappa: Nominal scale agreement with provision for scaled disagreement or partial
34. credit. Psychological Bulletin, 70(4), 213–220. https://doi.org/10.1037/h0026256
35. 16. McHugh, M. L. (2012). Interrater reliability: The kappa statistic. Biochemia Medica, 22(3), 276–282. https://doi.
36. org/10.11613/BM.2012.031
37. 17. Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability
38. research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
39. 18. Yusoff, M. S. B. (2019). ABC of content validation and content validity index calculation. Education in Medicine Journal,
40. 11(2), 49–54. https://doi.org/10.21315/eimj2019.11.2.6
41. 19. Randolph, J. J., Bryson, A., Menon, L., Henderson, D. K., Manuel, A. K., Michaels, S., Rosenstein, D. L. W., McPherson,
42. W., O’Grady, R., & Lillard, A. S. (2023). Montessori education’s impact on academic and nonacademic outcomes: A
43. systematic review. Campbell Systematic Reviews, 19(3), e1330. https://doi.org/10.1002/cl2.1330
44. 20. American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement
45. in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research
46. Association.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
