OLIY TA’LIMDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING EPISTEMIK AVTONOMIYASI VA AKADEMIK INTEGRITETINING O‘ZARO ALOQADORLIGI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22940264Аннотация
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarning epistemik avtonomiyasi va akademik integritetini o‘zaro aloqadorlikda rivojlantirishning konseptual asoslari tadqiq etiladi. Maqsad mazkur tushunchalarning chegaralarini aniqlashtirish va peda gogik qarorni asoslash jarayonidagi funksiyalarini belgilashdan iborat. Tadqiqot maqsadli tanlangan nazariy, empirik va kasbiy-me’yoriy manbalarning konseptual-qiyosiy tahliliga asoslandi; yangi empirik ma’lumotlar yig‘ilmadi. Natijada epistemik avtonomiya, epistemik agentlik va akademik integritetning operatsion farqlari ishlab chiqildi, besh komponentli model taklif etildi hamda avtonomiya va integritet o‘rtasidagi aloqani izohlovchi tekshiriladigan nazariy mulohazalar shakllantirildi. Modelda bilimning daliliy asosini baholash, qarorni mustaqil qabul qilish va manbadan halol foydalanish o‘zaro bog‘langan, biroq bir-birini to‘liq almashtirmaydigan jarayonlar sifatida talqin qilinadi. Oliy ta’lim kontekstida manba ishonch liligini tekshirish bilan birga xulosaning fan mazmuni, tadqiqot sharoiti va o‘quv vazifasiga mosligini baholash zarurligi asoslanadi. Taklif etilgan model nazariy natija bo‘lib, uning tuzilishi va pedagogik samaradorligi keyingi empirik tadqiqotlarda tekshirilishi lozim.Ключевые слова
epistemik avtonomiya, akademik integritet, epistemik agentlik, bo‘lajak pedagog, oliy ta’lim, verifikatsiya, refleksiya, pedagogik qarorБиблиографические ссылки
1. Barzilai, S., & Chinn, C. A. (2024). The AIR and Apt-AIR Frameworks of Epistemic Performance and Growth: Reflections on Educational Theory Development. Educational Psychology Review, 36, 91. https://doi.org/10.1007/s10648- 024-09927-5
2. Robertson, E. (2025). Epistemic Aims of Education: Epistemic Autonomy or Epistemic Responsibility? In The Future of Education: Reimagining its Aims and Responsibilities (pp. 33–45). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093 /9780197669761.003.0004
3. Lipponen, L., & Kumpulainen, K. (2011). Acting as accountable authors: Creating interactional spaces for agency work in teacher education. Teaching and Teacher Education, 27(5), 812–819. https://doi.org/10.1016/j.tate.2011.01.001
4. Yang, H., & Markauskaite, L. (2023). Preservice teachers’ perezhivanie and epistemic agency during the practicum. Pedagogy, Culture & Society, 31(4), 647–668. https://doi.org/10.1080/14681366.2021.1946841
5. Zhou, F., Chai, S., He, Z., & Wu, H. (2025). Exploring the development of pre-service teachers’ epistemic agency in Chinese University knowledge building community. Learning, Culture and Social Interaction, 52, 100904. https://doi. org/10.1016/j.lcsi.2025.100904
6. International Center for Academic Integrity. (2021). The Fundamental Values of Academic Integrity (3rd ed.). https:// www.academicintegrity.org/aws/ICAI/asset_manager/get_file/911282?ver=1
7. Nieminen, J. H., & Ketonen, L. (2024). Epistemic agency: a link between assessment, knowledge and society. Higher Education, 88, 777–794. https://doi.org/10.1007/s10734-023-01142-5 AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA 2026-yil, sentyabr, 9(1)-son AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA 2026-yil, sentyabr, 9(1)-son AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование