BO‘LAJAK PEDAGOGLARDA STRESSLI VAZIYATLARDA XULQ-ATVOR XUSUSIYATLARINI TADQIQ ETISHNING PSIXODIAGNOSTIK ASOSLARI

Авторы

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23029559

Аннотация

Mazkur maqolada bo‘lajak pedagoglarning stressli vaziyatlarda namoyon bo‘ladigan xulq-atvor xususiyatlarini o‘rganishning psixodiagnostik asoslari tahlil qilingan. Pedagogik faoliyatga tayyorgarlik jarayonida yuzaga keladigan akademik yuklama, baholash, amaliyot jarayoni, auditoriya oldida chiqish, kasbiy mas’uliyat va shaxslararo munosabatlar bilan bog‘liq stress omillarining bo‘lajak pedagoglarning emotsional holati va xulq-atvoriga ta’siri yoritilgan. Tadqiqotda stressni shaxs va muhit o‘rtasidagi o‘zaro ta’sir sifatida talqin qiluvchi tranzaksion yondashuv, stressni kognitiv baholash va coping strategiyalari bilan bog‘liq nazariy qarashlar asos qilib olingan. Bo‘lajak pedagoglarning stressga munosabati, emotsional barqarorligi, moslashuvchanligi, muammoli vaziyatlarda qaror qabul qilishi va xulq-atvor reaksiyalarini psixodiagnostik baholashning mazmuni ochib berilgan. Shuningdek, stress darajasi va stressni yengib o‘tish strategiyalarini aniqlashda standartlashtirilgan so‘rovnomalar, psixologik testlar, kuzatish, suhbat va o‘z-o‘zini baholash metodlaridan kompleks foydalanishning ahamiyati asoslangan.

Ключевые слова

bo‘lajak pedagog, stress, stressli vaziyat, xulq-atvor, psixodiagnostika, emotsional barqarorlik, stressga chidamlilik, coping strategiyalari, psixologik moslashuv, kasbiy tayyorgarlik, psixologik farovonlik

Библиографические ссылки

1. Lazarus R., S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. Springer Publishing Company.

2. Cohen, S., Kamarck, T., & Mermelstein, R. (1983). A Global Measure of Perceived Stress. Journal of Health and Social Behavior, 24(4), 385–396.

3. Maslach, C., & Jackson S., E. (1981). The Measurement of Experienced Burnout. Journal of Occupational Behaviour, 2(2), 99–113.

4. Maslach, C., & Leiter M., P. (1997). The Truth About Burnout: How Organizations Cause Personal Stress and What to Do About It. Jossey-Bass.

5. Kyriacou, C. (2001). Teacher Stress: Directions for Future Research. Educational Review, 53(1), 27–35.

6. Chen J., J., Li, Z., Rodrigues, W., & Kaufman, D. (2022). Thriving Beyond Resilience Despite Stress: A Psychometric Evaluation of the Newly Developed Teacher Stress Scale and Teacher Thriving Scale. Frontiers in Psychology.

7. – Article 862342.

8. Sandilos L., E., & DiPerna J., C. (2022). Initial Development and Validation of the Measures of Stressors and Supports for Teachers (MOST). Assessment for Effective Intervention, 47(4), 247–260.

9. Zito, S., Petrovic, J., Böke B., N., Sadowski, I., Carsley, N., & Heath N., L. (2024). Exploring the Stress Management and Well-being Needs of Pre-service Teachers. Teaching and Teacher Education, 152.

10. Haldimann, M., Hascher, T., & Flick-Holtsch, D. (2024). Well-being of Pre-service Teachers: A Construct Validation Study Across Three Countries. International Journal of Educational Research Open, 7.

11. Wang, J., & Kalkbrenner M., T. (2025). Measurement Invariance of Scores on the Teacher Stress Scale: International Sample of PreK–12 Teachers. Psychology in the Schools.

12. Quansah, F. (2025). Survey of Preservice Teachers’ Examination Stress Patterns: Contextualising the Transactional Stress Model in High-Stakes Testing. Health Science Reports, 8(12).

13. Abt, Y., Wirtz M., A., Oberfell, H., & Holzäpfel, L. (2026). Strengthening Pre-service Teachers’ Coping Strategies: A Theory of Change for Stress Management in Teacher Education.

Загрузки

Опубликован

2026-09-25

Как цитировать

BO‘LAJAK PEDAGOGLARDA STRESSLI VAZIYATLARDA XULQ-ATVOR XUSUSIYATLARINI TADQIQ ETISHNING PSIXODIAGNOSTIK ASOSLARI. (2026). «Maktabgacha Va Maktab ta’limi» Jurnali, 4(9), 29-34. https://doi.org/10.5281/zenodo.23029559

Страницы

29-34

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 4 № 9 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali 9-son