TASVIRIY SAN’AT TALABALARIDA PERSEPTIV QOBILIYATLARNI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23152638Аннотация
Maqolada tasviriy san’at bakalavriat yo‘nalishi talabalarida perseptiv qobiliyatlarni rivojlantirishning pedagogik-psixologik asoslari tadqiq etilgan. Badiiy obraz yaratish jarayoni texnik ko‘nikmalar bilan bir qatorda obyektning shakli, proporsiyasi, hajmi, rangi va fazoviy joylashuvini aniq idrok etish qobiliyatini ham talab qilishi ilmiy jihatdan asoslangan. Perseptiv qobiliyat bo‘lajak rassom-pedagog kasbiy kompetentligining integral komponenti sifatida talqin etilgan. Muallif tomonidan perseptiv qobiliyatning sakkiz komponentli tuzilmasi hamda uni baholashga mo‘ljallangan 24 ballik mezoniy shkala ishlab chiqilgan. Perseptiv qobiliyat rivojlanganligining reproduktiv-perseptiv, analitik-perseptiv va ijodiy-refleksiv darajalari tavsiflangan. Tadqiqotning ilmiy yangiligi “kuzatish - ajratish - taqqoslash - tahlil - tasvirlash - baholash - refleksiya - takomillashtirish” texnologik zanjiriga asoslangan sakkiz bosqichli metodik tizimning ishlab chiqilganligi bilan belgilanadi. Tadqiqot natijalaridan akademik rasm, rangtasvir va kompozitsiya fanlarini o‘qitish jarayonida foydalanish mumkin.Ключевые слова
tasviriy san’at, perseptiv qobiliyat, vizual idrok, kuzatuvchanlik, fazoviy idrok, rang idroki, vizual-analitik tafakkur, refleksiya, tasviriy faoliyatБиблиографические ссылки
Рубинштейн, С. Л. (2002). Основы общей психологии. - СПб.: Питер, 2002. - 720 с. Питер.
Arnheim, R. (1974). Art and Visual Perception: A Psychology of the Creative Eye. - Berkeley: University of California Press, 1974. - 508 p. University of California Press.
Кириенко, В. И. (1959). Психология способностей к изобразительной деятельности. - М.: Изд-во АПН РСФСР, 1959. Изд-во АПН РСФСР.
Ростовцев, Н. Н. (1980). Методика преподавания изобразительного искусства в школе. - М.: Просвещение, 1980. Просвещение.
Boymetov, B. (2006). Qalamtasvir. - Toshkent: Musiqa, 2006. Musiqa.
Chamberlain, R., & Wagemans, J. (2016). The genesis of errors in drawing. Neuroscience & Biobehavioral Reviews. -, 65, 195–207.
Chamberlain, R. (2018). Drawing as a window onto expertise. Current Directions in Psychological Science. -, 27(6), 501–507.
Chamberlain, R., Kozbelt, A., Drake, J. E., & Wagemans, J. (2021). Learning to see by learning to draw: A longitudinal analysis of the relationship between representational drawing training and visuospatial skill. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts. -, 15(1), 76–90.
Orde, B. J. (1997). Drawing as visual-perceptual and spatial ability training. - ERIC, 1997.
The construction of knowledge through visual perceptual training in visual arts. (2022). South African Journal of Childhood Education. -.
Zhang, Q., & Fiorella, L. (2019). Role of generated and provided visuals in supporting learning from scientific text. Contemporary Educational Psychology. -, 59.
Zhang, Q., & Fiorella, L. (2021). Learning by drawing: When is it worth the time and effort?. Contemporary Educational Psychology. -, 66.
Chen, S. (2022). -Y., Lin P.-H., Chien W.-C. Children’s digital art ability training system based on AI-assisted learning: A case study of drawing color perception. Frontiers in Psychology. -.
Xusayinova, G. Z. (n.d.). Akmeologik yondashuv asosida pedagogika fanini transformatsiya qilishda innovatsion texnologiyalarning o‘rni. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali.
Safibullaevna, A. O., & Abdurasulovna, K. G. (n.d.). Application of media literacy elements in students in the independent learning process. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование