BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA LINGVISTIK TAFAKKURNI RIVOJLANTIRISHNING KOGNITIV-LINGVODIDAKTIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23180971Аннотация
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida lingvistik tafakkurni rivojlantirishning kognitiv va lingvodidaktik asoslari tahlil qilingan. Lingvistik tafakkur tushunchasi o‘quvchining til birliklarini shunchaki yodlab olishi emas, balki ularning ma’nosi, shakli, vazifasi va o‘zaro munosabatlarini anglash, til hodisalarini kuzatish, taqqoslash, umumlashtirish, tasniflash hamda nutqiy vaziyatga muvofiq qo‘llash qobiliyati sifatida talqin etilgan. Tadqiqotda kognitiv va kompetensiyaviy yondashuvlar, faoliyatga asoslangan ta’lim hamda lingvodidaktik tamoyillarning o‘zaro uyg‘unligi asosiy metodologik yo‘nalish sifatida belgilangan. Boshlang‘ich ta’limda lingvistik tafakkurni rivojlantirishning samarali vositalari sifatida muammoli topshiriqlar, lingvistik modellashtirish, taqqoslash, tasniflash, transformatsion mashqlar, matn tahlili va ijodiy nutqiy faoliyatning didaktik imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijalari lingvistik tafakkurni rivojlantirish ona tili ta’limining nafaqat nazariy, balki kognitiv, kommunikativ va amaliy samaradorligini ham ta’minlashini ko‘rsatadi.Ключевые слова
lingvistik tafakkur, kognitiv yondashuv, lingvodidaktika, boshlang‘ich ta’lim, lingvistik kompetensiya, metalingvistik ko‘nikma, til birliklari, nutqiy faoliyat, lingvistik modellashtirish, ona tili ta’limiБиблиографические ссылки
Vygotsky, L. S. (1986). Thought and Language. - Cambridge: MIT Press, 1986. MIT Press.
Piaget, J. (2002). The Language and Thought of the Child. - London: Routledge, 2002. Routledge.
Qosimova, K., Matchonov, S., G‘ulomova, X., Yo‘ldosheva, Sh., & Sariyev, Sh. (2022). Ona tili o‘qitish metodikasi. - Toshkent: Bayoz, 2022. Bayoz.
Qosimova, K., et al. (2009). Boshlang‘ich sinflarda ona tili o‘qitish metodikasi. - Toshkent: O‘qituvchi, 2009. O‘qituvchi.
Mahmudov, N. (2018). Ona tili o‘qitish metodikasi. - Toshkent: O‘qituvchi, 2018. O‘qituvchi.
Sayfullayeva, R., Mengliyev, B., Boqiyeva, G., Qurbonova, M., Yunusova, Z., & Abuzalova, M. (2020). Hozirgi o‘zbek adabiy tili. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. Fan va texnologiya.
G‘ulomov, A. (1992). Ona tili o‘qitish prinsiplari va metodlari. - Toshkent: O‘qituvchi, 1992. O‘qituvchi.
Yo‘ldoshev, J. (2004). G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. - Toshkent: O‘qituvchi, 2004. O‘qituvchi.
Tajbenova, S. S. (2025). Ona tili darslarida o‘quvchilarning lingvistik kompetensiyasini shakllantirish metodikasi: Pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. - Nukus, 2025.
Reyembayeva, A. P. (2026). Boshlang‘ich sinf ona tili ta’limida bog‘lanishli nutqni rivojlantirishning lingvistik asoslari. Science and Society. -, (5).
Rizayeva, M. (2024). Boshlang‘ich sinf ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida lingvistik tushunchalarni modellashtirish metodikasi. Наука и инновация. -.
Jurabayeva, Z. Z. (2026). Boshlang‘ich sinf ona tili darslarida lingvistik modellashtirish malakasini rivojlantirishning takomillashtirilgan modeli. Ta’lim va taraqqiyot. -, (4).
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование