BADIIY MATNLAR ASOSIDA TALABALARNING LINGVOMADANIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23203217Аннотация
Mazkur maqolada ingliz tilini o‘qitish jarayonida badiiy matnlardan foydalanish asosida talabalarning lingvomadaniy kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy xorijiy til ta’limida talabaning faqat lingvistik bilim va ko‘nikmalarini emas, balki til birliklarida ifodalangan madaniy ma’nolarni anglash, badiiy matnning lingvomadaniy mazmunini interpretatsiya qilish, turli madaniyatlarni qiyos lash va o‘zlashtirilgan bilimlarni kommunikativ vaziyatlarda qo‘llash qobiliyatlarini rivojlantirish zarurati bilan belgilanadi. Tadqiqotda lingvomadaniy yondashuv, kompetensiyaviy yondashuv, kommunikativ-faoliyat yondashuvi hamda badiiy matnga asoslangan ta’lim tamoyillari metodologik asos sifatida belgilandi. Ilmiy adabiyotlarning qiyosiy-nazariy tahlili asosida badiiy matnlarning lingvomadaniy salohiyati va uni ta’lim jarayonida ro‘yobga chiqarish mexanizmlari aniqlashtirildi. Tadqiqot natijasida talabalarning lingvomadaniy kompetensiyasini rivojlantirishning o‘zaro bog‘liq to‘rtta pedagogik shart-sharoiti: mazmuniy, metodik, pedagogik-psixologik hamda tashkiliy-texnologik shart-sharoitlar asoslandi. Shuningdek, badiiy matn bilan ishlashning “aniqlash - interpretatsiya - qiyoslash - kommunikativ qo‘llash - refleksiya” ketma-ketligiga asoslangan metodik mexanizm taklif etildi. Tadqiqot natijalari ingliz tilini o‘qitishda badiiy matnlarning lingvomadaniy imkoniyatlarini tizimli ravishda amalga oshirish va kelgusida pedagogik tajriba-sinov asosida metodik model ishlab chiqish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.Ключевые слова
badiiy matn, lingvomadaniy kompetensiya, lingvomadaniyatshunoslik, ingliz tili ta’limi, pedagogik shartsharoitlar, lingvomadaniy birlik, madaniy konsept, badiiy interpretatsiya, madaniyatlararo taqqoslash, oliy ta’limБиблиографические ссылки
Byram, M. (1997). Teaching and Assessing Intercultural Communicative Competence. Clevedon: Multilingual Matters, 1997.
Canale, M., & Swain, M. (1980). Theoretical Bases of Communicative Approaches to Second Language Teaching and Testing. Applied Linguistics, 1(1), 1–47.
Carter, R., & Long, M. N. (1991). Teaching Literature. London: Longman, 1991.
Collie, J., & Slater, S. (1987). Literature in the Language Classroom: A Resource Book of Ideas and Activities. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment - Companion Volume. Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2020.
Deardorff, D. K. (2006). Identification and Assessment of Intercultural Competence as a Student Outcome of Internationalization. Journal of Studies in International Education, 10(3), 241–266.
Djurayev, D. M. (2019). Xitoy tilida talabalarning lingvokulturologik kompetensiyasini shakllantirish. 13.00.02 - Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (tillar bo‘yicha): pedagogika fanlari bo‘yicha PhD dissertatsiyasi. Toshkent, 2019.
Duff, A., & Maley, A. (1990). Literature. Oxford: Oxford University Press, 1990.
Hymes, D. (1972). On Communicative Competence. Pride J.B., Holmes J. (eds.). Sociolinguistics. Harmondsworth: Penguin, 269–293.
Kramsch, C. (1993). Context and Culture in Language Teaching. Oxford: Oxford University Press, 1993. 295 p.
Krasnykh, V. V. (2002). Etnopsixolingvistika i lingvokulturologiya. Moskva: Gnozis, 2002.
Lazar, G. (1993). Literature and Language Teaching: A Guide for Teachers and Trainers. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.
Maslova, V. A. (2001). Lingvokulturologiya. Moskva: Akademiya, 2001.
McRae, J. (1991). Literature with a Small “l”. London: Macmillan, 1991.
Richards, J. C., & Rodgers, T. S. (2001). Approaches and Methods in Language Teaching. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
Stepanov, Yu. S. (2004). Konstanty: Slovar russkoy kultury. Moskva: Akademicheskiy proekt, 2004.
Teliya, V. N. (1996). Russkaya frazeologiya: semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekty. Moskva: Shkola “Yazyki russkoy kultury”, 1996.
Vorobyov, V. V. (1997). Lingvokulturologiya: teoriya i metody. Moskva: RUDN, 1997. 331 s. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование