TARKIBIDA AZOT, OLTINGUGURT VA FOSFOR SAQLAGAN LIGANDLARDA SILIKAGEL MATRITSASIGA NOKOVALENT IMMOBILLANGAN 3D-METALLAR KOMPLEKS BIRIKMALARI SINTEZI

Авторы

  • Nilufar Qaxramon qizi Xudoyorova Surxondaryo viloyati tibbiyot texnikumi kimyo fani oʻqituvchisi Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23309278

Аннотация

Ushbu maqolada tarkibida azot, oltingugurt va fosfor donor atomlari mavjud bo‘lgan ligandlar asosida bir inchi qator 3dmetallari kompleks birikmalarini silikagel matritsasiga nokovalent immobilizatsiya qilishning ilmiymetodik asoslari yoritilgan. Tadqiqotning asosiy g‘oyasi metalligand kompleksining koordinatsion tabiatini saqlagan holda, uni g‘ovak SiO2 yuzasida dispers holatda ushlab turishdan iborat. Silikagelning sirt silanol guruhlari, g‘ovak tuzilishi va yuqori solishtirma sirt maydoni komplekslarni fizik adsorbsiya, vodorod bog‘i, elektrostatik hamda donorakseptor o‘zaro ta’sirlari orqali immobilizatsiya qilish uchun qulay muhit yaratadi. N, S va Pdonor markazlarining elektron donorlik xususiyatlari Fe, Co, Ni, Cu va Zn kabi 3dmetall ionlari bilan kom pleks hosil bo‘lishini belgilaydi. Maqolada ligandni tanlash, kompleks hosil qilish, silikagelni faollashtirish, nokovalent immobilizatsiya, yuvish va quritish bosqichlari ketmaketligi ishlab chiqilgan. Hosil bo‘ladigan materiallarni FTIR, UVVis/ Diffuse Reflectance, XRD, SEMEDS, BET va termogravimetrik tahlil yordamida tavsiflash mezonlari asoslangan. Taklif etilayotgan yondashuv geterogen kataliz, sorbsiya va qayta foydalaniladigan metallokompleks materiallar yaratish uchun istiqbolli ekani ko‘rsatilgan.

Ключевые слова

silikagel, 3dmetallar, ligand, azot, oltingugurt, fosfor, kompleks birikma, nokovalent immobilizatsiya, adsorbsiya, SiOH, FTIR, BET, geterogen kataliz

Библиографические ссылки

1. Allum, K. G., Hancock, R. D., Howell, I. V., McKenzie, S., Pitkethly, R. C., & Robinson, P. J. (1975). Supported transition metal com plexes: II. Silica as the support. Journal of Organometallic Chemistry. 1975. Vol. 87, No. 2. P. 203216. DOI: 10.1016/ S0022328X(00)912865. https://doi.org/10.1016/

2. Rimoldi, M., & Mezzetti, A. (2014). Site isolated complexes of late transition metals grafted on silica: challenges and chances for synthesis and catalysis. Catalysis Science & Technology. 2014. Vol. 4. P. 27242740. DOI: 10.1039/C4CY00450G. https://doi.org/10.1039/C4CY00450G

3. Shimizu, K. I., et al. (2021). Enhanced Catalysis Based on the Surface Environment of the SilicaSupported Metal Complex. ACS Catalysis. 2021. Vol. 11, No. 19. P. 1198512018. DOI: 10.1021/acscatal.1c03426. https://doi.org/10.1021/acscatal.1c03426

4. Reina, A. M., et al. (2023). SilicaSupported 1st Row Transition Metal (Nano)Catalysts: Synthetic and Catalytic Insight. Chem CatChem. 2023. Vol. 15, No. 11. e202300285. DOI: 10.1002/cctc.202300285. https://doi.org/10.1002/cctc.202300285

5. ElNahhal, I. M., & ElAshgar, N. M. (2007). A review on polysiloxaneimmobilized ligand systems: Synthesis, characterization and applications. Journal of Organometallic Chemistry. 2007. Vol. 692, No. 14. P. 28612886. DOI: 10.1016/j.jor ganchem.2007.03.009. https://doi.org/10.1016/j.jor

6. Jal, P. K., Dutta, R. K., Sudarshan, M., et al. (2001). Extraction of metal ions using chemically modified silica gel: a PIXE analysis. Talanta. 2001. Vol. 55, No. 2. P. 233240. DOI: 10.1016/S00399140(00)006780. https://doi.org/10.1016/S00399140(00)006780

7. Sales, J. A. A., Prado, A. G. S., & Airoldi, C. (2000). Ethylenimine in the synthetic routes of a new silylating agent: chelating ability of nitrogen and sulfur donor atoms after anchoring onto the surface of silica gel. Polyhedron. 2000. Vol. 19, No. 4. P. 367373. DOI: 10.1016/S02775387(99)003472. https://doi.org/10.1016/S02775387(99)003472

8. Copéret, C., & Chabanas, M. (2003). Petroff SaintArroman R., Basset J.M. Homogeneous and Heterogeneous Catalysis: Bridging the Gap through Surface Organometallic Chemistry. Angewandte Chemie International Edition. 2003. Vol.

9. P. 156181.

10. Kuciński, K., & Hreczycho, G. (2017). Catalytic Formation of SiliconHeteroatom (N, P, O, S) Bonds. ChemCatChem. 2017. Vol. 9, No. 11. P. 18681885. DOI: 10.1002/cctc.201700054. https://doi.org/10.1002/cctc.201700054

11. Ghosh, A., et al. (2016). Surface Organometallic and Coordination Chemistry toward SingleSite Heterogeneous Catalysts: Strategies, Methods, Structures, and Activities. Chemical Reviews. 2016. 116. (Review on silicasupported singlesite complexes). DOI: 10.1021/acs.chemrev.5b00373. https://doi.org/10.1021/acs.chemrev.5b00373

12. Savchenko, I., Yanovska, E., Vretik, L., et al. (2021). Syntheses, characterization, and adsorption properties for metal ions of silicagel functionalized by poly[8methacroyloxyquinoline]. Molecular Crystals and Liquid Crystals. 2021. Vol. 719, No. 1. P. 103115. DOI: 10.1080/15421406.2020.1862466. https://doi.org/10.1080/15421406.2020.1862466

13. Chen, Y., et al. (2019). Design and engineering of multifunctional silicasupported cooperative catalysts. Catalysis Today. 2019. Vol. 334. P. 173186. DOI: 10.1016/j.cattod.2018.11.040. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov. https://doi.org/10.1016/j.cattod.2018.11.040

Загрузки

Опубликован

2026-10-02

Как цитировать

TARKIBIDA AZOT, OLTINGUGURT VA FOSFOR SAQLAGAN LIGANDLARDA SILIKAGEL MATRITSASIGA NOKOVALENT IMMOBILLANGAN 3D-METALLAR KOMPLEKS BIRIKMALARI SINTEZI. (2026). «Maktabgacha Va Maktab ta’limi» Jurnali, 4(10), 575-580. https://doi.org/10.5281/zenodo.23309278

Страницы

575-580

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 4 № 10 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali 10-son