MATN BILAN ISHLASHNING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI (10- SINF ONA TILI DARSLARI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23323678Аннотация
Maqolada ona tili darslarida matn bilan ishlashning yangi texnologiyasi – “Tahririyat siri” (yashirin yuk) metodi taklif etiladi. Metodning mohiyati o‘quvchidan berilgan leksik va grammatik birliklarni matnda ishlatish bilan birga, ularni matnning tabiiyligini buzmagan holda yashirishni talab qiladi; raqib guruh esa ushbu birliklarni aniqlashga urinadi. Metod I. S. P. Nationning leksik kompetensiya modeli, R. Schmidtning payqash gipotezasi, R. Bjorkning foydali qiyinchiliklar nazariyasi, J. Swellerning kognitiv yuklama nazariyasi hamda B. Laufer va J. Hulstijnning kognitiv jalb yuki konsepsiyasiga asoslanadi. Tahlil taklif etilayotgan topshiriq an’anaviy “so‘z bilan gap tuzing” mashqiga nisbatan kognitiv jalb indeksini uch baravar oshirishini ko‘rsatadi. Maqolada metodning bosqichlari, baholash tizimi, aprobatsiya modeli, fanlararo moslashtirish imkoniyatlari va qo‘llash cheklovlari bayon etilgan.Ключевые слова
matn bilan ishlash texnologiyalari, leksik kompetensiya, kognitiv jalb yuki, payqash gipotezasi, foydali qiyinchilik, vazifaga asoslangan ta’lim, nutq janrlari, o‘zaro baholash, PISA o‘qish savodxonligiБиблиографические ссылки
1. Nation, I. S. P. Learning Vocabulary in Another Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 2001. – 477 p.
2. Schmidt, R. The Role of Consciousness in Second Language Learning. (1990). Applied Linguistics, 11.
3. – P. 129–158.
4. Schmidt, R. Attention. (2001). Cognition and Second Language Instruction / ed. P. Robinson, 3–32.
5. Bjork, R. A. Memory and Metamemory Considerations in the Training of Human Beings. (1994). Metacognition: Knowing about Knowing / eds. J. Metcalfe, A. Shimamura, 185–205.
6. Bjork, E. L., Bjork, R. A. Making Things Hard on Yourself, But in a Good Way: Creating Desirable Difficulties to Enhance Learning. (2011). Psychology and the Real World, 56–64.
7. Sweller, J. Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning. (1988). Cognitive Science, 12.
8. – P. 257–285.
9. Willis, D., Willis, J. Doing Task-Based Teaching. – Oxford: Oxford University Press, 2007. – 278 p.
10. Ellis, R. Task-Based Language Learning and Teaching. – Oxford: Oxford University Press, 2003. – 387 p.
11. Бахтин М., М. (1986). Проблема речевых жанров. Эстетика словесного творчества, 250–296.
12. O‘zbek tili fanidan umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o‘quv dasturi. – Toshkent, 2021.
13. Prezident maktablarida o‘quvchilarning o‘zbek tili savodxonligini baholash bo‘yicha yagona standart va doimiy monitoring tizimini joriy etish tartibi: Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi, 2026-yil 3-avgustdagi 19-son bayonga 2-ilova.
14. Mahmudov, N. va boshq. Ona tili: umumta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik. – Toshkent: O‘zbekiston, 2020.
15. OECD. PISA 2018 Assessment and Analytical Framework: Reading Framework. – Paris: OECD Publishing, 2019.
16. Swain, M. Three Functions of Output in Second Language Learning. (1995). Principle and Practice in Applied Linguistics/ eds. G. Cook, B. Seidlhofer, 125–144.
17. Laufer, B., Hulstijn, J. Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. (2001). Applied Linguistics, 22(1), 1–26.
18. Выготский Л., С. (1934). Мышление и речь. Соцэкгиз.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
