ZAMONAVIY YOSHLARNING PSIXIK RIVOJLANISHIDA IJTIMOIY TARMOQLARNING AHAMIYATI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23343510Аннотация
Ushbu maqola zamonaviy yoshlar hayotida ijtimoiy tarmoqlarning o‘rni va ularning shaxs psixik rivojlanishiga ko‘rsatadigan ijobiy hamda salbiy ta’sirlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning maqsadi – virtual muhitning o‘smirlar va yoshlarning kognitiv jarayonlari, emotsional holati va ijtimoiy ko‘nikmalariga ta’sirini atroflicha o‘rganish hamda ijtimoiy tarmoqlardan unumli foydalanish bo‘yicha psixologik tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot metodlari sifatida ilmiy-nazariy tahlil, qiyosiy o‘rganish, shuningdek, L. Vygotskiyning madaniylashuv, L. Festingerning ijtimoiy taqqoslash, A. Banduraning ijtimoiy o‘rganish va kognitiv yuklama nazariyalari asosida umumlashtirish usullaridan foydalanildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, ijtimoiy tarmoqlar vizual tafakkur va tezkor axborot olishni rivojlantirsa-da, diqqatning bo‘linishi, yuzaki fikrlash, dofaminga qaramlik, depressiv holatlar va real muloqotning zaiflashishiga olib keladi. Xulosa qilib aytganda, ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri ikkiyoqlama xarakterga ega bo‘lib, asosiy muammo platformalarda emas, balki foydalanish madaniyatidadir. Yoshlarda raqamli savodxonlik, tanqidiy fikrlash va vaqtdan ongli foydalanish ko‘nikmalarini ta’lim tizimi darajasida shakllantirish dolzarb vazifa hisoblanadi.Ключевые слова
ijtimoiy tarmoqlar, psixik rivojlanish, yoshlar, internet, kommunikatsiya, virtual muhit, yoshlar psixologiyasi, raqamli savodxonlik, kognitiv jarayonlar, diqqatning bo‘linishi, emotsional holat, psixologik qaramlik, dofamin tizimi, ijtimoiy taqqoslash, ijtimoiy o‘rganish nazariyasi, kognitiv yuklama, kommunikativ ko‘nikmalar, virtual identitet, tanqidiy fikrlash, raqamli madaniyat, ruhiy salomatlikБиблиографические ссылки
1. Nishanova, Z. T., & Kamilova, N. G. (2018). Rivojlanish psixologiyasi. Pedagogik psixologiya. Toshkent: Oʻzbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti. (Yosh davrlari va psixik rivojlanishning mahalliy oʻquv-metodik bazasi).
2. Gʻoziyev, E. Gʻ. (2010). Umumiy psixologiya. Toshkent: Universiteti nashriyoti. (Kognitiv jarayonlar: diqqat, xotira va tafakkur psixologiyasining nazariy asoslari).
3. Bandura, A. (1977). Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. (Ijtimoiy oʻrganish va taqlid nazariyasi).
4. Sweller, J. (1988). Cognitive Load During Problem Solving: Effects on Learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. (Kognitiv yuklama va diqqat masalalariga bagʻishlangan ilmiy ish).
5. Twenge, J. M., & Campbell, W. K. (2018). Associations between screen time and lower psychological well-being among children and adolescents: Evidence from a population-based study. Preventive Medicine Reports, 12, 271–
6. (Ijtimoiy tarmoqlar, depressiv simptomlar va ruhiy salomatlik boʻyicha empirik tadqiqot).
7. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social Networking Sites and Addiction: Ten Lessons Learned. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), 311. (Ijtimoiy tarmoqlarga psixologik va neyronal qaramlik tahlili). AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
Страницы
Цитирование