BRAYL YOZUVI KO‘ZI OJIZ SHAXSLARNING INKLYUZIV IMKONIYATLARINI TA’MINLASHNING MUHIM VOSITASI SIFATIDA

Авторы

  • Shokir Zokir o‘g‘li Panjiyev Qarshi shahridagi 18-sonli “Nurli maskan” maktab-internati o‘qituvchisi Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23367269

Аннотация

Maqolada Brayl yozuvining ko‘zi ojiz shaxslar uchun axborotdan foydalanish, yozma savodxonlikni egallash va jamiyat hayotida mustaqil ishtirok etish imkoniyatlarini kengaytirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tarixiy manbalar hamda xalqaro huquqiy hujjatlarni qiyosiy o‘rganish asosida bo‘rtma harflardan olti nuqtali yozuvga o‘tish jarayoni yoritiladi. Brayl tizimining taktil xususiyatlari, ta’limdagi funksiyalari va raqamli texnologiyalar bilan uyg‘unlashuvi ko‘rib chiqiladi. Tahlil natijasida Brayl yozuvi axborotni o‘qish vositasi bilan birga, matn yaratish, imloviy aniqlikni nazorat qilish va mustaqil qaror qabul qilish imkoniyatini qo‘llab-quvvatlovchi savodxonlik vositasi sifatida talqin etiladi. Ovozli texnologiyalar va Brayl yozuvini shaxsning ehtiyojlariga muvofiq uyg‘unlashtirish, o‘quv materiallari sifatini ta’minlash hamda ta’lim muassasalarida zarur xizmatlarni yo‘lga qo‘yishga doir tavsiyalar ishlab chiqiladi.

Ключевые слова

Brayl yozuvi, ko‘zi ojiz shaxslar, inklyuziv ta’lim, axborotga kirish, taktil savodxonlik, teng imkoniyatlar, assistiv texnologiyalar, Brayl displeyi, mustaqil hayot

Библиографические ссылки

1. BMT. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. 2006. 2, 21, 24-moddalar. https://www.un.org/esa/socdev/ enable/rights/convtexte.htm (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

2. Musée Louis Braille. Valentin Haüy the pioneer. https://museelouisbraille.com/en/hauy-le-precurseur (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

3. American Printing House for the Blind. Blindness History Basics: The War of the Dots. 19 February 2024. https://www. aph.org/blog/blindness-history-basics-the-war-on-the-dots/ (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

4. American Printing House for the Blind. 1829 tome outlines fundamentals of braille - the foundation of literacy for those who are blind. December 2015. https://sites.aph.org/pr/museum-opportunity-to-add-rare-book-to-collection-1829-fundamentals-of-braille/ (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

5. Library of Congress. Louis Braille: His Legacy and Influence. Exhibition Items. 2009. https://www.loc.gov/exhibits/ louis-braille/exhibition-items.html (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

6. Library of Congress. National Library Service for the Blind and Print Disabled. About Braille. https://www.loc.gov/nls/ services-and-resources/informational-publications/about-braille/ (Murojaat sanasi: 09.10.2026).

7. Perkins School for the Blind. Four reasons why braille still matters in the age of Alexa and iPhone. https://www.perkins. org/four-reasons-why-braille-still-matters-in-the-age-of-alexa-and-iphone/ (Murojaat sanasi: 09.10.2026). AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI Mas’ul muharrir: Ramzidin Ashurov

Загрузки

Опубликован

2026-10-13

Как цитировать

BRAYL YOZUVI KO‘ZI OJIZ SHAXSLARNING INKLYUZIV IMKONIYATLARINI TA’MINLASHNING MUHIM VOSITASI SIFATIDA. (2026). «Maktabgacha Va Maktab ta’limi» Jurnali, 4(10), 62-66. https://doi.org/10.5281/zenodo.23367269

Страницы

62-66

Цитирование

Открыть в Google Scholar
Том 4 № 10 (2026): «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali 10-son