FIKRLASH SIFATI MEZONLARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING TANQIDIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23447852Аннотация
Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchisining javobini faqat “to‘g‘ri” yoki “noto‘g‘ri” deb qayd etish tanqidiy fikrlashni rivojlantirish uchun yetarli emasligi asoslanadi. R. Paul va L. Elderning intellektual standartlaridan bola javobida bevosita kuzatiladigan aniqlik, to‘g‘rilik va mantiqiylik mezonlari tanlab olindi. Shu asosda uch darajali baholash rubrikasi va “qayd etish – tahlil – yo‘naltiruvchi savol – qayta shakllantirish” bosqichlaridan iborat metodika ishlab chiqildi. Tabiiy fanlar va matematika darslaridan olingan namunaviy javoblar tahlili natijasi bir xil bo‘lgan javoblarning fikrlash sifati keskin farq qilishini ko‘rsatdi. Ilmiy yangilik baholash natijasini keyingi o‘quv topshirig‘ini tanlash bilan bog‘lash va rubrikadan o‘z-o‘zini baholashga bosqichma-bosqich o‘tishda namoyon bo‘ladi. Metodikani tajribada sinash dizayni ham asoslab berilgan. Maqola boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari va bo‘lajak pedagoglar uchun mo‘ljallangan.Ключевые слова
tanqidiy fikrlash, fikrlash sifati, intellektual standartlar, baholash rubrikasi, formativ baholash, boshlang‘ich ta’limБиблиографические ссылки
1. Saburov, D. B. (2025). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish. Ilim hám jámiyet. -, (4).
2. OECD. PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. - Paris: OECD Publishing, 2023. - DOI: 10.1787/53f23881-en.
3. Facione, P. A. (1990). Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruc tion (The Delphi Report). - Millbrae, CA: The California Academic Press, 1990. The California Academic Press.
4. Ennis, R. H. (1993). Critical thinking assessment. Theory Into Practice. -, 32(3), 179–186. https://doi.org/10.1080/00405849309543594
5. Paul, R., & Elder, L. (2012). Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Learning and Your Life. - 3rd ed. - Boston: Pearson, 2012. Pearson.
6. Halpern, D. F. (1998). Teaching critical thinking for transfer across domains: Dispositions, skills, structure training, and metacog nitive monitoring. American Psychologist. -, 53(4), 449–455. https://doi.org/10.1037/0003-066X.53.4.449
7. Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. -, 5(1), 7–74. https://doi.org/10.1080/0969595980050102
8. Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of Educational Research. -, 77(1), 81–112. https://doi.org/10.3102/003465430298487
9. Panadero, E., & Jonsson, A. (2013). The use of scoring rubrics for formative assessment purposes revisited: A review. Educa tional Research Review. -, 9, 129–144. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2013.01.002
10. Brookhart, S. M., & Chen, F. (2015). The quality and effectiveness of descriptive rubrics. Educational Review. -, 67(3), 343–368. https://doi.org/10.1080/00131911.2014.929565
11. Reynders, G., Lantz, J., Ruder, S. M., Stanford, C. L., & Cole, R. S. (2020). Rubrics to assess critical thinking and information pro cessing in undergraduate STEM courses. International Journal of STEM Education. -, 7, 40594–020. https://doi.org/10.1186/s40594-020-00208-5
12. Saxton, E., Belanger, S., & Becker, W. (2012). The Critical Thinking Analytic Rubric (CTAR): Investigating intra-rater and inter-rater reliability of a scoring mechanism for critical thinking performance assessments. Assessing Writing. -, 17(4), 251–270. https://doi.org/10.1016/j.asw.2012.07.002
13. Johnson, D., & Kakar, R. (2023). [et al.] Student evaluation using an intellectual standards rubric for critical thinking. Pedagogy in Health Promotion. -, 9(2), 92–100. https://doi.org/10.1177/23733799211070544
14. Pardaboyeva, D. (2024). G‘. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida tanqidiy fikrlashni rivojlantirish shart-sharoitlari. - Zenodo, 2024. - DOI: 10.5281/zenodo.11206614. AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar bo‘yicha) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqichlari bo‘yicha) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgacha ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGACHA VA AKTABGACHA VA AKTAB TA’LIMI AKTAB TA’LIMI. 10.5281/zenodo.11206614. https://doi.org/10.5281/zenodo.11206614
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
