MAKTABGAÇA VA BOŞLANĞIÇ MATEMATIK TA’LIM UZVIYLIGI VA IZÇILLIGINI TA’MINLAŞNING INNOVATSION MODELI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.24195851Аннотация
Maqolada maktabgaça va boşlanğiç matematik ta’lim o‘rtasidagi uziliş nuqtalari me’yoriy hujjatlar, 1-sinf darsligi mazmuni va xalqaro tadqiqotlar asosida tahlil qilingan. Tahlil natijasida “Matematik ko‘prik” innovatsion modeli işlab çiqilgan. Model maqsadli-me’yoriy, mazmun, texnologik, diagnostik va hamkorlik bloklarini, olti uzviy trayektoriyani, “O‘yin – Harakat – Tasvir – Belgi” zanjirini, sakkiz haftalik o‘tiş modulini hamda matematik rivojlaniş pasportini o‘z içiga oladi. Uzviylikni o‘lçaş uçun mazmuniy moslik va bilimlarning saqlaniş koeffitsientlari taklif etilgan. Modelni tajribada sinaş dasturi bayon qilingan. Kalit sözlar: uzviylik, izçillik, maktabgaça ta’lim, boşlanğiç ta’lim, matematik ta’lim, o‘quv trayektoriyasi, o‘tiş moduli, pedagogik model, o‘yinga asoslangan ta’lim.Ключевые слова
uzviylik, izçillik, maktabgaça ta’lim, boşlanğiç ta’lim, matematik ta’lim, o‘quv trayektoriyasi, o‘tiş moduli, pedagogik model, o‘yinga asoslangan ta’lim.Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘ğrisida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son. https://lex.uz/docs/-5013007
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Maktabgaça ta’lim va tarbiyaning davlat standartini tasdiqlaş to‘ğrisida”gi Qarori. 2020-yil 22-dekabr, 802-son. https://lex.uz/docs/5179335
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarda maktab ta’limini rivojlantiriş bo‘yiça milliy dasturni tasdiqlaş to‘ğrisida”gi Farmoni. 2022-yil 11-may, PF-134-son. https://lex.uz/docs/-6008663
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgaça ta’lim sifati va samaradorligini yanada oşiriş bo‘yiça qo‘şimça çora-tadbirlar to‘ğrisida”gi Farmoni. 2024-yil 30-sentabr, PF-152-son. https://lex.uz/uz/docs/-7128182
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Maktabgaça ta’lim va tarbiya tizimini yanada takomillaştiriş çora-tadbirlari to‘ğrisida”gi Farmoni. 2026-yil 5-fevral, PF-19-son. https://lex.uz/uz/docs/-8037353
6. Liu, Y., Peng, P., & Yan, X. (in press). Early numeracy and mathematics development: A longitudinal meta-analysis on the predictive nature of early numeracy. Journal of Educational Psychology. https://par.nsf.gov/biblio/10582488
7. Bailey, D. H., Duncan, G. J., Cunha, F., Foorman, B. R., & Yeager, D. S. (2020). Persistence and fade-out of educational-intervention effects: Mechanisms and potential solutions. Psyçological Science in the Public Interest, 21(2), 55–97.
8. Clements, D. H., & Sarama, J. (2024). Systematic review of learning trajectories in early mathematics. ZDM – Mathematics Education. https://doi.org/10.1007/s11858-024-01644-1
9. TIMSS 2023: results of Uzbek students in mathematics and science. Gazeta.uz, 2024-yil 6-dekabr. https://gazeta.uz/ en/2024/12/06/timss-2023
10. Tleumbetova, K., & Şamuratova, X. (2020). Maktabgaça va boşlanğiç ta’limining uzviyligini psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlaş. Science and Society, (1–2), 123–125.
11. Saidova, N. O. (2021). Maktabgaça ta’lim muassasasining har xil yoş guruhlarida elementar matematik tasavvurlarni rivojlantirişga oid işlarni taşkil qiliş. Academic Research in Educational Sciences, 2(11), 1612–1614.
12. Karimova, S. Ş. (2024). Boşlanğiç sinf matematika darslarida ko‘rgazmalilikning ahamiyati va uni qo‘llaş. Modern Science and Researç, 3(5), 1335. https://zenodo.org/records/11373163
13. Davlatova, S. T., & Mahkamov, A. Y. (2024). Boşlanğiç sinf matematika darslarida asosiy miqdorlarni o‘rgatiş usullari (3-sinflar misolida). NamDU ilmiy axborotnomasi, (11).
14. Muptaydinova, D. T. (2025). Maktabgaça ta’lim yoşidagi bolalarning matematik tasavvurlarini şakllantirişda maktabgaça ta’lim taşkiloti va oilaning aloqasi. Modern Education and Development, (26-6), 371.
15. Qozaqova, K. M. (2025). Matematik ta’lim uzviyligi va izçilligini ta’minlaşning ilmiy metodik asoslari. Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, 5(3), 102–113.
16. Cantley, I., O’Meara, N., Prendergast, M., Harbison, L., & O’Hara, C. (2021). Framework for analysing continuity in students’ learning experiences during primary to secondary transition in mathematics. Iriş Educational Studies, 40(1), 37–49. https://doi.org/10.1080/03323315.2020.1779108
17. Margolis, A. A. (2020). Zone of proximal development, scaffolding and teaching practice. Cultural-Historical Psychology, 16(3), 15–26. https://doi.org/10.17759/çp.2020160303
18. Żądło-Treder, J. (2021). Iconic and symbolic representation in early mathematics teaching. Elementary Education in Theory and Practice, 16(3), 11–25. https://doi.org/10.35765/eetp.2021.1661.01
19. Clements, D. H., Sarama, J., Baroody, A. J., & Joswick, C. (2020). Efficacy of a learning trajectory approach compared to a teaç-to-target approach for addition and subtraction. ZDM Mathematics Education, 52, 637–648. https://doi. org/10.1007/s11858-019-01122-z
20. Clements, D. H., & Sarama, J. (2021). Learning and teaçing early math: The learning trajectories approach (3rd ed.). New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003083528 AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI
21. Jiang, H., Justice, L., Purtell, K. M., Lin, T.-J., & Logan, J. (2021). Prevalence and prediction of kindergarten-transition difficulties. Early Çildhood Researç Quarterly, 55, 15–23.
22. Purtell, K. M., Valauri, A., Rhoad-Drogalis, A., Jiang, H., Justice, L. M., Lin, T.-J., & Logan, J. A. R. (2020). Understanding policies and practices that support successful transitions to kindergarten. Early Childhood Research Quarterly, 52, 5–14.
23. Cohen-Vogel, L., Little, M., Jang, W., Burchinal, M., & Bratsch-Hines, M. (2021). A missed opportunity? Instructional content redundancy in pre-K and kindergarten. AERA Open, 7. https://doi.org/10.1177/23328584211006163
24. Engel, M., Jacob, R., Erickson, A. H., Mattera, S., Attaway, D. S., & Claessens, A. (2024). The alignment of P–3 math instruction. AERA Open, 10. https://doi.org/10.1177/23328584241281483
25. Syzdykbayeva, A., Bagitovna, K. F., Bakirovna, A. A., Evgenievna, A. L., Zhangazinovna, M. M., & Meirkhanovna, B. A. (2022). Training of future teachers for the implementation of continuity of pre-school and primary mathematical education. Cakrawala Pendidikan, 41(2), 531–540. https://doi.org/10.21831/cp.v41i2.43641
26. Zippert, E. L., Douglas, A.-A., & Rittle-Johnson, B. (2020). Finding patterns in objects and numbers: Repeating patterning in pre-K predicts kindergarten mathematics knowledge. Journal of Experimental Child Psychology, 200, 104965.
27. Zippert, E. L., Douglas, A.-A., Tian, F., & Rittle-Johnson, B. (2021). Helping preschoolers learn math: The impact of emphasizing the patterns in objects and numbers. Journal of Educational Psychology, 113(7), 1370–1386. https://doi. org/10.1037/edu0000656
28. Braeuning, D., Ribner, A., Moeller, K., & Blair, C. (2020). The multifactorial nature of early numeracy and its stability. Frontiers in Psychology, 11, 518981. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.518981
29. Daucourt, M. C., Napoli, A. R., Quinn, J. M., Wood, S. G., & Hart, S. A. (2021). The home math environment and children’s math achievement: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 147(6), 565–596. https://doi.org/10.1037/ bul0000330
30. Repyova, I. V. (2023). Matematika: 1-sinf uçun darslik. Novda Edutainment. https://infoedu.uz/darsliklar/1/1-sinf-matematika
31. Skene, K., O’Farrelly, C. M., Byrne, E. M., Kirby, N., Stevens, E. C., & Ramchandani, P. G. (2022). Can guidance during play enhance children’s learning and development in educational contexts? A systematic review and meta-analysis. Child Development, 93(4), 1162–1180. https://doi.org/10.1111/cdev.13730
32. Atteberry, A., & McEachin, A. (2021). School’s out: The role of summers in understanding açievement disparities. American Educational Research Journal, 58(2), 239–282. https://doi.org/10.3102/0002831220937285
33. Wan, S., Bond, T. N., Lang, K., Clements, D. H., Sarama, J., & Bailey, D. H. (2021). Is intervention fadeout a scaling artefact? Economics of Education Review, 82, 102090. https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2021.102090 AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI 13.00.00 Pedagogika fanlari 13.00.01 Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi 13.00.02 Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (sohalar böyiça) 13.00.03 Maxsus pedagogika 13.00.04 Jismoniy tarbiya va sport maşğulotlari nazariyasi va metodikasi 13.00.05 Kasb-hunar ta’limi nazariyasi va metodikasi 13.00.06 Elektron ta’lim nazariyasi va metodikasi (ta’lim sohalari va bosqiçlari böyiça) 13.00.07 Ta’limda menejment 13.00.08 Maktabgaça ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi 13.00.09 Ijtimoiy pedagogika 07.00.00 Tarix fanlari 19.00.00 Psixologiya fanlari 01.00.00 Fizika-matematika fanlari 02.00.00 Kimyo fanlari 03.00.00 Biologiya fanlari 09.00.00 Falsafa fanlari 10.00.00 Filologiya fanlari 11.00.00 Geografiya fanlari AKTABGAÇA VA AKTAB TA’LIMI
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 «Maktabgacha va maktab ta’limi» jurnali

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
