FACTORS AND PRINCIPLES FOR DEVELOPING INFORMATION LITERACY IN DEAF AND HARD OF HEARING HIGH SCHOOL STUDENTS

Авторы

  • Hojiakbar Tursunov Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17906612

Ключевые слова:

Deaf-hearing, hard of hearing, information literacy, inclusive education, adapted teaching-methodological model, information technologies, e-learning platform, multimodal education, learning skills, special education

Аннотация

This study aims to identify the factors and principles of the formation and development of information competence
of deaf and hard of hearing high school students. During the work, the concept of «information competence» and its
features in inclusive education were studied through theoretical and analytical analysis; at the empirical stage, students’
ability to work with information was assessed using survey, observation and testing methods in a special educational
institution. The main focus was on improving their information competence through the use of an adapted educational and
methodological model (graphic, visual, interactive) and information technologies (digital platforms, mobile applications).
The results of the study showed that the skills of students with hearing impairments to search, understand, process and
independently use information significantly increased with the help of an integrated model and appropriate materials

Биография автора

  • Hojiakbar Tursunov

    Fergana State University
    Independent researcher

Библиографические ссылки

1. To‘rayev U.O., Muhammadjonov Z.S. Inkluziv ta’limda o‘quvchilarning axborot kompetensiyasini rivojlantirish.

O‘zbekiston Respublikasi Ta’lim vazirligi Ishlab chiqilgan yili: Toshkent.2020. Betlar: 15-30 betlar.

2. Makhmudov I.J., Khusanov A.B. Ta’limda interaktiv usullarni qo‘llash: kar va zaif eshituvchilar uchun. Chust tahririyat

nashriyoti. Namangan. 2020 yil. 30-50 betlar.

3. L.M.Bobojonov. “Inkluziv ta’lim: nazariya va amaliyot”. Buxoro” nashriyoti. Buxoro. 2019.102-115 betlar.

4. Tursunov T.K., Rahimov X.P. Maxsus ta’lim tizimida axborot texnologiyalarining o‘rni. O‘zbekiston Milliy Universiteti

nashriyoti Ishlab chiqilgan yili: Toshkent. 2018. 22-40 betlar.

5. Sh.M.Karimov. “Maxsus ta’lim va pedagogika”. “O‘qituvchi” nashriyoti. Toshkent.2018.34-65 betlar.

6. Abdullayeva D.S. Kar va zaif eshituvchi o‘quvchilar uchun axborot-kommunikatsiya texnologiyalari. O‘zbekiston

Respublikasi Maxsus Ta’lim Instituti nashriyoti. Toshkent. 2019. 18-35 betlar.

7. Abdullaeva R.B. Axborot texnologiyalarining inkluziv ta’limdagi roli. Nashriyot: Nashr-Press. Ishlab chiqilgan yili:

Samarkand. 2021. 10-25 betlar

8. Tursunov, H. (2024). Kar va zaif eshituvchi o‘quvchilarning axborot kompetensiyasini rivojlantirish: farg‘ona misolida.

Conference on Digital Innovation : “Modern Problems and Solutions”, 206–209.

9. Khodjaeva M.J. Axborot texnologiyalari va ta’lim: nazariy va amaliy jihatlar Toshkent davlat pedagogika universiteti

nashriyoti. Toshkent 2023. 12-28 betlar.

10. S.Odilova.”Kar va zaif eshituvchi o‘quvchilarni axborot kompetensiyasini rivojlantirishda zamonaviy metodlar va

texnologiyalar”. O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti. Toshkent.2022., 85-90-betlar.

11. Hojiakbar Tursunov. Imkoniyati cheklangan o‘quvchilarning axborot kompetentsiyasini rivojlantirish: O‘zbekiston va

yevropa tajribasi. Talim fan va innovatsiya jurnali. 6 son. 2024 yil.575 bet

12. Hamidullo o‘g‘li, T. H., & Kamolovich, B. E. (2023). IMKONIYATI CHEKLANGAN O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASH

TAJRIBASI. Scientific Impulse, 1(7), 648-653.

13. Qosimova N.F. Yuqori sinf o‘quvchilarining axborot kompetensiyasini rivojlantirish uslublari. Toshkent Ta’lim akademiyasi

nashriyoti. Toshkent. 2022 yil. 40-60 betlar

14. L.Abduqodirova “Maxsus ta’limdagi axborot texnologiyalarining roli va o‘quvchilarga ta’siri”. O‘zbekiston Respublikasi

Ta’lim vazirligi nashriyoti. Samarqand. 2020. 120-125.betlar

15. Yasith Samaradivakara, Asela Pathirage, Thavindu Ushan, Prasanth Sasikumar, Kasun Karunanayaka, Chamath

Keppitiyagama, Suranga Nanayakkara. Tailored Real‑time AR Captioning Interface for Enhancing Learning Experience

of Deaf and Hard‑of‑Hearing (DHH) Students. preprint (arXiv), 2025

16. J.A. Silvestri & M.C. Hartman. Inclusion and Deaf and Hard of Hearing Students: Finding Asylum in the LRE.

Education Sciences, 2022.

Опубликован

2026-01-11

Как цитировать

FACTORS AND PRINCIPLES FOR DEVELOPING INFORMATION LITERACY IN DEAF AND HARD OF HEARING HIGH SCHOOL STUDENTS. (2026). MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI, 3. https://doi.org/10.5281/zenodo.17906612