Eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda kompyuter texnologiyalarining pedagogik imkoniyatlari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18613095Ключевые слова:
eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar, nutqni rivojlantirish, kompyuter texnologiyalari, raqamli trening, nutqiy va nutqiy bo‘lmagan tovushlar, fonematik eshituv, vizual-akustik teskari aloqa, maxsus pedagogika, surdopedagogikaАннотация
Mazkur maqolada eshitishida nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda zamonaviy kompyuter texnologiyalaridan
foydalanishning ilmiy-pedagogik asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqot maxsus pedagogika va logopediya amaliyotida
raqamli trening dasturlarining imkoniyatlarini ochib beradi hamda ularning nutqiy va nutqiy bo‘lmagan tovushlarni
idrok etish, tahlil qilish va nutqni tanib olish jarayonlariga ta’sirini asoslaydi. Kompyuter texnologiyalariga asoslangan
mashg‘ulotlarda vizual-akustik teskari aloqa mexanizmlaridan foydalanish eshituv idrokini faollashtirish va nutqiy faoliyatni
ongli boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qilishi ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, raqamli texnologiyalarning
individual yondashuvni ta’minlash, ta’lim jarayoniga qiziqishni oshirish hamda logopedik ta’sir samaradorligini
kuchaytirishdagi didaktik imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari kompyuter texnologiyalaridan foydalanish eshitishida
nuqsoni bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishda samarali pedagogik vosita ekanligini tasdiqlaydi
Библиографические ссылки
1. Выготский, Л. С. (2005). Мышление и реч. Москва: Лабиринт.
2. Леонтев, А. Н. (2004). Деятелност. Сознание. Личност. Москва: Смысл.
3. Элконин, Д. Б. (2008). Психология развития. Москва: Академия.Boothroyd, A. (1997). Speech perception, hearing
impairment, and auditory training. Journal of Speech and Hearing Research, 40, 1–12.
4. Тимошенко, И. В. (2004). Развитие речи младших школников с нарушениями слуха в различных условиях
обучения (дисс. … канд. пед. наук). Санкт-Петербург.
5. Кукушкина, О. И. (2005). Исползование информационных технологий в различных областях спесиалного
образования (дисс. … д-ра пед. наук). Москва.
6. Зеленская, Ю. Б. (2001). Исползование компютерной программы “Спееч Виеwер” в процессе логопедического
воздействия (дисс. … канд. пед. наук). Москва.
7. Flexer, C. (2004). Rethinking auditory rehabilitation: Auditory training and technology. Volta Review, 104(4), 271–280.
8. Boothroyd, A., & Nittrouer, S. (1988). Mathematical treatment of context effects in phoneme and word recognition. The
Journal of the Acoustical Society of America, 84(1), 101–114.
9. Sharma, A., Dorman, M. F., & Spahr, A. J. (2002). A sensitive period for the development of the central auditory system
in children with hearing impairments. Ear and Hearing, 23(6), 532–539.
10. Pisoni, D. B., & Cleary, M. (2003). Measures of working memory span and verbal rehearsal speed in children with
hearing loss. Ear and Hearing, 24(1), 106–120.
11. Akhtar, N., Syakir Ishak, M. I., Bhawani, S. A., & Umar, K. (2021). Various natural and anthropogenic factors responsible
for water quality degradation: A review. Water, 13(19), 2660–2670.
12. Kamolova, Y. M. (2026). Digital pedagogical tools as a factor of social and educational inclusion
of children with hearing impairments in primary school. Science and Education, 7(1), 974–990.
detey-s-narusheniyami-sluha-v-nachalnoy-shkole
13. Kamolova Yu. M. Pedagogiko-didakticheskaya model proektirovaniya sifrovoy obrazovatelnoy sredы dlya razvitiya
rechi u detey s narusheniem sluxa, obuchayuщixsya na uzbekskom yazыke //Science and Education. – 2026. – T.
7. – №. 1. – S. 1056-1065. https://cyberleninka.ru/article/n/pedagogiko-didakticheskaya-model-proektirovaniya-tsifrovoy-
obrazovatelnoy-sredy-dlya-razvitiya-rechi-u-detey-s-narusheniem-sluha
14. Nematov S., Kamolova Y. A computer program based on spectral analysis for speech correction in children //Journal
of physics: conference series. – IOP Publishing, 2021. – T. 2131. – №. 3. – S. 032108. https://iopscience.iop.org/art
icle/10.1088/1742-6596/2131/3/032108/meta
15. Kamolova Y.M, Nematov SH.Q. PATENT FM №02378 Nutq nuqsonlarini korreksiyalash uchun qurilma – Adliya Vazirligi
04/01/2024
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.