SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH USULLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20532339Ключевые слова:
sun’iy intellekt, foydalanish madaniyati, raqamli savodxonlik, axborot madaniyati, akademik halollik, AI etikasi, tanqidiy fikrlash, pedagogik texnologiya, raqamli ta’lim, algoritmik mas’uliyat, O‘zbekiston ta’lim tizimiАннотация
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish madaniyatini shakllantirish masalalari pedagogik,
axloqiy, raqamli va ijtimoiy jihatdan ilmiy tahlil qilingan. Mavzuning dolzarbligi sun’iy intellekt vositalarining ta’lim,
kasbiy faoliyat, davlat boshqaruvi, axborot almashinuvi hamda kundalik hayotga jadal kirib kelayotgani bilan izohlanadi.
Tadqiqotda sun’iy intellektdan foydalanish madaniyati faqat texnik ko‘nikmalar yig‘indisi emasligi, balki axborotni tanqidiy
baholash, akademik halollikni ta’minlash, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, mualliflik huquqlariga rioya etish, algoritmik
xatolarni anglash hamda inson nazorati va mas’uliyatini сақлаб qolishni қамраб oluvchi murakkab pedagogik hodisa
ekanligi asoslab berilgan. Maqolada O‘zbekiston sharoitida sun’iy intellektdan ongli va mas’uliyatli foydalanish madaniyatini
shakllantirishning nazariy asoslari, amaliy mexanizmlari, ta’lim jarayonidagi imkoniyatlari, mavjud muammolari hamda
rivojlantirish istiqbollari yoritilgan. Tadqiqotning nazariy asosini O‘zbekiston Respublikasida sun’iy intellekt texnologiyalarini
2030-yilgacha rivojlantirish strategiyasi, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturi, UNESCO tomonidan ishlab chiqilgan
o‘qituvchilar uchun sun’iy intellekt kompetensiyalari hamda mahalliy pedagog olimlarning ta’lim texnologiyalariga oid
qarashlari tashkil etdi. Tahlil natijalariga ko‘ra, sun’iy intellektdan foydalanish madaniyatini shakllantirish uchun ta’lim
muassasalarida raqamli savodxonlik, axborot madaniyati, etik me’yorlar, akademik halollik, tanqidiy fikrlash va amaliy
faoliyatni yagona pedagogik tizim asosida integratsiyalash zarurligi asoslandi.
Библиографические ссылки
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini
2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. Lex.uz, 2024.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son qarori. Sun’iy intellekt texnologiyalarini
jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida. Lex.uz, 2021.
3. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. - Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi
Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006. - 160 b.
4. Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. - Toshkent: O‘qituvchi, 2004. - 104 b.
5. Tolipov U.N., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. - Toshkent: Fan, 2006. - 260 b.
6. Ishmuhamedov R.G‘., Yuldashev M.A. Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar. - Toshkent: Nihol,
2013. - 278 b.
7. Xodjayev B.X. Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. - Toshkent: Sano-standart, 2017. - 416 b.
8. Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar. - Qarshi: Nasaf, 2000. - 80 b.
9. Abduqodirov A.A., Pardayev A.X. Ta’lim jarayonida axborot texnologiyalaridan foydalanish. - Toshkent: Fan va texnologiya,
2012. - 164 b.
10. Begimqulov U.Sh. Pedagogik ta’limda zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etishning ilmiy-nazariy asoslari. -
Toshkent: Fan, 2007. - 160 b.
11. Miao F., Cukurova M. AI Competency Framework for Teachers. - Paris: UNESCO, 2024.
12. Floridi L. The Ethics of Artificial Intelligence. - Oxford: Oxford University Press, 2023.
13. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning.
- Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019.
14. Ixtiyorovna, MF, & Eshdavlatovna, TS (2025). O‘zbek milliy kiyimlaridagi ranglar uygunligi. Fan va texnologiyaning ko‘p
tarmoqli jurnali , 5 (5), 1790-1794.
15. Ixtiyorovna, MF (2025). Surxon vohasida kashtachilik sa’natining tarixiga nazar. synapses: fanlar bo‘yicha tushunchalar
, 2 (5), 222-229.
16. Ixtiyorovna, M. F. (2025). Ipak matolarining jilolanishi. acumen: International journal of multidisciplinary research, 2(5),
229-232.
17. Ixtiyorovna, M. F. (2025). Quroqchilik san’ati va uning amaliy axamiyati. synapses: Insights across the disciplines, 2(4),
176-178.
18. Ixtiyorovna, M. F. (2025). Formativ baholash sharoitida o‘quvchilarning tayanch kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi.
Innovative achievements in science 2024, 4(38), 103-106.
19. Fazilat, M., & Dilshoda, J. (2024). The role of technology in students’career choices. Medicine, pedagogy and technology:
theory and practice, 2(12), 66-70.
20. Fazilat, M., & Dilshoda, J. (2024). Introduction and teaching of robotics in secondary schools. American journal of
education and learning, 2(5), 344-347.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
