Biologiya ta’limida generativ sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik imkoniyatlari va metodik asoslari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21697906Ключевые слова:
biologiya ta’limi, sun’iy intellekt, generativ AI, ChatGPT, raqamli ta’lim, TPACK modeli, SAMR modeli, innovatsion kompetensiya, pedagogik texnologiyalar.Аннотация
Ushbu maqolada biologiya ta’limida generativ sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning pedagogik
imkoniyatlari va metodik asoslari tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi biologiya fanini o‘qitish jarayonida sun’iy
intellekt vositalaridan foydalanishning samarali yo‘llarini aniqlash hamda ularning ta’lim sifatini oshirishdagi ahamiyatini
asoslashdan iborat. Tadqiqot jarayonida ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish, qiyosiy tahlil, tizimli yondashuv va umumlashtirish
metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, generativ sun’iy intellekt texnologiyalari biologiya ta’limida o‘quv
materiallarini individuallashtirish, murakkab biologik jarayonlarni vizuallashtirish, interaktiv topshiriqlar yaratish hamda
o‘qituvchining kasbiy faoliyatini samarali tashkil etish imkoniyatlarini kengaytiradi. Shuningdek, TPACK va SAMR modellari
asosida sun’iy intellektni ta’lim jarayoniga integratsiya qilish o‘qituvchilarning raqamli va innovatsion kompetensiyalarini
rivojlantirishga xizmat qilishi aniqlandi. Tadqiqot natijalari biologiya o‘qituvchilari uchun sun’iy intellekt vositalaridan
pedagogik maqsadlarda samarali foydalanish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqishda amaliy ahamiyat kasb etadi
Библиографические ссылки
1. Mishra, P., Koehler, M. J. (2006). Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge.
Teachers College Record, 108(6), 1017–1054.
2. Puentedura, R. R. (2014). SAMR and TPCK: A Hands-On Approach to Classroom Practice. Available at: http://www.
hippasus.com
3. Holmes, W., Bialik, M., Fadel, C. (2019). Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and
Learning. Center for Curriculum Redesign.
4. UNESCO (2021). AI and Education: Guidance for Policy-makers. Paris: United Nations Educational, Scientific and
Cultural Organization.
5. OECD (2023). OECD Digital Education Outlook 2023: Towards an Effective Digital Education Ecosystem. OECD
Publishing.
6. Luckin, R., Holmes, W., Griffiths, M., Forcier, L. B. (2016). Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education.
London: Pearson.
7. Chen, L., Chen, P., Lin, Z. (2020). Artificial Intelligence in Education: A Review. IEEE Access, 8, 75264–75278.
8. Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S. et al. (2023). ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large
Language Models for Education. Learning and Individual Differences, 103, 102274.
9. Zawacki-Richter, O., Marín, V. I., Bond, M., Gouverneur, F. (2019). Systematic Review of Research on Artificial Intelligence
Applications in Higher Education. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 16, 39.
10. Tlili, A., Shehata, B., Burgos, D. et al. (2023). What if the Devil is My Guardian Angel: ChatGPT as a Case Study of
Using Chatbots in Education. Smart Learning Environments, 10, 15.
11. UNESCO (2023). Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO.
12. Redecker, C. (2017). European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Luxembourg:
Publications Office of the European Union.
13. Ertmer, P. A., Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher Technology Change: How Knowledge, Confidence, Beliefs,
and Culture Intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284.
14. Biesta, G. (2020). Educational Research: An Unorthodox Introduction. London: Bloomsbury Academic.
15. Siemens, G. (2005). Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age. International Journal of Instructional Technology
and Distance Learning.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 MAKTABGACHA VA MAKTAB TA’LIMI JURNALI

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.